Navigatie menu
zoeken
Wervendossier
Wervendossier
 WERVENDOSSIER  Werven, gemeente en eigenaren
Ineke Inklaar |
5 juli 2021

Bomen keren terug op Plompetorengracht

Er komen zeven, of misschien zelfs negen linden terug op de Plompetorengracht. Die toezegging doet wethouder Diepeveen aan de gemeenteraad. GroenLinks had daarnaar gevraagd.
De Bomenvisie Utrechtse werven, uit 2012 alweer, gaat vooral in de Oudegracht en de Nieuwegracht. Maar er staat ook een stuk in over de Plompetorengracht. Ooit stonden daar negen bomen. In de negentiende eeuw werden er zeven van geveld.
De bomenvisie meldt over de oostkant (de kant van de Biltstraat): ‘Bij de Plompetorengracht worden de vroeger aan de oostzijde aanwezige bomen zeer gemist, waardoor deze gracht als ‘kaal’ en ondergewaardeerd te boek staat. Het zou een grote winst zijn hier [...] aan de waterkant weer een beperkt aantal lindes te planten op plekken zonder werfkelder. Een zevental zou voldoende zijn om het grachtbeeld zeer te verrijken.’

historplompetorengrachtGezicht op de Plompetorengracht te Utrecht vanaf de Eerste Wittevrouwenbrug,
uit het zuidwesten, met de voorgevels van de huizen aan de oostzijde van de gracht.
N.B. De naam Eerste Wittevrouwenbrug is later vervangen door Driftbrug.
Lutgers, P.J. (1808-1874) © Het Utrechts Archief

Aan de overkant, de kant van de Neude dus, stonden tot begin deze eeuw twee oude leilinden op de straat, tussen de nummers 14 en 16. Ze waren hier ooit geplant als zonwering voor het achterliggende huis. Er dient gekeken te worden of hier leilinden kunnen worden herplant.

historzwwitplomp
Gezicht op de Plompetorengracht te Utrecht met de voorgevels van de huizen aan de westzijde en
aan de oostzijde van de gracht en op de achtergrond de Plompetoren
Liender, P. van, tekenaar/ graficus 01-01-1757  © Het Utrechts Archief

Als de kluismuren en kelders langs de Plompetorengracht worden hersteld, wordt daarbij meteen gekeken naar het herplanten van bomen. Het duurt nog wel even; volgend jaar zomer wordt duidelijk hoe en wanneer.

Parkeerplaats
In Diepeveen Raadsbrief Toezeggingen commissiebehandeling raadsvoorstel wervengebied staat ook dat na inspectie van werf-, kelder- of kluismuren het besluit kan vallen om de parkeerplaats daarboven aan de gracht op te heffen. Dat kan tijdelijk zijn, maar ook voor altijd. In dat laatste geval telt deze plek mee als één van de 40 of 50 die dit jaar op de grachten moet verdwijnen. Utrecht wil dat de Binnenstad autoluw wordt en heeft daarom daartoe besloten. Overigens gaan er ook plekken weg op het Janskerkhof.
 

'Gemeente wees een goede buur'

Ineke Inklaar | 3 maart 2021

De eigenaar van een kelder in het wervengebied heeft aan drie kanten de gemeente als buur: door de weg, de werfmuren en de fundering. De gemeente moet zich (dus) als een goede buur opstellen. Dat houdt in: te zwaar verkeer weren en zorgen voor een goede afvoer van regenwater. Daarnaast moet zij haar eigendommen goed beheren en onderhouden. Deze ‘zorgplicht’ is wat ze als overheid moet doen – haar publiekrechtelijke taak. Maar hoort ook bij fatsoenlijk nabuurschap. Bovendien: schade aan een kelder tast het gemeentelijk erfgoed aan. Dat zou Utrecht niet moeten willen.Dat schrijft de Commissie van Wijzen Werfgebied in het conceptadvies De vergeten burenplicht dat 1 maart is uitgebracht. De club brengt de rechten en plichten van keldereigenaren en gemeente in kaart en adviseert over mogelijke samenwerking. Als de gemeente zich als een goede buur zou gedragen, voorkomt dat schade. Ook worden de eigenaren dan als vanzelf goed en tijdig geïnformeerd en zo mogelijk betrokken. De commissie raadt aan een werfmeester of keldermeester aan te stellen: iemand die het wervengebied en de bewoners ervan kent en snel kan handelen.

‘Geen juridisch gevecht’
De gemeente heeft herstel van de werfkelders eerder stopgezet omdat de kosten te hoog waren en het probleem ingewikkelder bleek dan gedacht. Richt een stichting op met een onafhankelijke voorzitter – zo luidt het advies van de commissie - waarin eigenaren en gemeente samenwerken. De stichting kan met eigenaren overeenkomsten sluiten die mikken op herstel. De eigenaren zijn vrij om mee te werken. Een ander permanent overlegorgaan van eigenaren en gemeente, dat geen eigen bevoegdheden heeft, maar tijdig kan overleggen over problemen en oplossingen, ondersteunt de stichting. Voorkom een juridisch gevecht, is de wijze raad. Bij ruzie of dreigende geschillen passen mediation en een laagdrempelige oplossing.

De commissie constateert dat keldereigenaren weinig vertrouwen hebben in de gemeente. Dat komt doordat de gemeente volgens hen te weinig doet tegen het te zware verkeer over de grachten. Maar ook doordat de gemeente niet thuis geeft bij scheuren en lekkages. Maar deep down hebben beide partijen dezelfde belangen: ze willen beiden erfgoed behouden en streven naar een veilige situatie en waterdichte kelders. Er is sprake van ‘parallelle belangen’, alleen onderkent de gemeente dat niet. De Commissie van Wijzen Werfgebied verheldert de eigendomsverhoudingen: de gemeente is de eigenaar en beheerder van wegen, werven, werfmuren, kade-, wal- en kluismuren (met de fundamenten daarvan), bruggen en bomen. De werfkelders behoren toe aan de eigenaren van de daarmee verbonden grachtenpanden. ‘Losse’ kelders (wees- en spookkelders) zijn eigendom van de gemeente.

De eigenaren zijn verantwoordelijk voor goed onderhoud van hun werfkelders. Maar schade door tekortschieten van de gemeente in háár taak komt echt voor rekening van de gemeente. Als bij bepaalde schades het vermoeden is dat deze is veroorzaakt door (nalatigheid van) de gemeente, dan mag die bewijzen dat het in een concreet geval anders ligt. Zo’n ‘bewijsvermoeden’ is op zijn plaats bij scheurschade in werfkelders, bij lekkages van bovenaf en bij schade ontstaan na aanleg of herstel van leidingen. Op dit conceptrapport De vergeten burenplicht kan drie weken gereageerd worden. Daarna komt er een definitieve versie.

< naar dossiers-overzicht

Scrhijf je in voor de nieuwsbrief
Eerder verschenen papieren uitgaven
Wervendossier
Het nieuwe bouwen
De toekomst van de Binnenstad