De verwerving kwam tot stand in samenwerking met de Vereniging Rembrandt, en is een schenking van Fonds 1999 en het Centraal Museum. Hierdoor blijven het gebouw, het historisch interieur én de collectie behouden voor toekomstige generaties.
 
De Fundatie van Renswoude is een markant historisch gebouw in de Binnenstad en speelt al sinds de achttiende eeuw een rol in de stadsgeschiedenis.
In 1754 liet de vermogende weduwe Maria Duyst van Voorhout, Vrijvrouwe van Renswoude, haar nalatenschap na om in Utrecht een opleidingsinstituut voor talentvolle weesjongens op te richten (zie ook Élèves studeren dankzij Vrijvrouwe van Renswoude). 
In het pand zijn onder meer de Regentenzaal met een rijk rococo-interieur, een Portrettenkamer met tekeningen van leerlingen en een collegezaal waar onderwijs werd gegeven bewaard gebleven.
 
Vanuit dezelfde nalatenschap van Maria Duyst van Voorhout ontstonden ook fundaties in Delft en Den Haag. Met de recente overdracht zijn nu zowel de fundatiegebouwen in Utrecht als Delft in beheer van Hendrick de Keyser Monumenten.
 
Uitstraling
Een lange gang met twee trappenhuizen vormt het hart van het gebouw. Direct bij de voordeur leidt een trap naar de monumentale Regentenkamer. De trappen zijn rijk gesneden naar ontwerp van Adrianus Beertens en geven de gang een sierlijk karakter. Boven de deuren zijn stucreliëfs aangebracht met verwijzingen naar de opleidingen van de élèves. Penselen en een schildersezel verwijzen naar schilderkunst, terwijl een globe, passer en meetinstrumenten herinneren aan vakken als navigatie en bouwkunde.



De Regentenzaal geldt als een van de best bewaarde rococo-interieurs van Nederland. De ruime zaal met hoge ramen is rijk versierd met sierlijke schelpvormen op wanden, spiegels en plafond, die vloeiend in elkaar overlopen. Het plafondstuk van oud-leerling Jan Craco trekt direct de aandacht, net als de gebeeldhouwde schouw. In de servieskasten staan twee porseleinen serviezen, speciaal besteld in China.

De portretkamer

De Portrettenkamer laat zien hoe er in de Fundatie werd geleerd. Hier kregen élèves privélessen, onder meer van wiskundeleraar Laurens Praalder. Ook Belle van Zuylen volgde hier onderwijs. Aan de wanden hangen portretten van regenten en tekeningen van leerlingen, die werden opgeleid tot onder meer architect, schilder en chirurgijn.
Blikvanger is de marmeren schouw van Joan Verkerk met het schoorsteenstuk van Jan Craco, waarop leerlingen in uniform zijn afgebeeld, omringd door instrumenten uit hun opleiding.
De Collegezaal was de plek waar leerlingen les kregen en opdrachten maakten. De ruimte wordt gedomineerd door twee grote schilderijen van regenten van het Stadskinderhuis, geschilderd door Johannes van der Meer en Jan Maurits Quinkhard. Om deze werken een plaats te geven, werd de oorspronkelijke schouw verwijderd, waardoor leerlingen zich in de winter moesten warmen met stoofjes. Een schildersezel met een lesstuk en een door leerlingen gemaakte kopie geven een indruk van het onderwijs. Latere aanpassingen, zoals lambrisering en wandbespanning, geven de zaal een statige uitstraling.

Foto bovenin © Luuk Huiskes
Foto's Portretkamer en gang © Arjan Bronkhorst

< naar nieuws-overzicht