Op 22 januari verscheen onderstaande raadsbrief over de Visscherssteeg.
Het is een zogenoemde voortgangsbrief waarin de stand van zaken en de opstart van de nafase van de explosie Visscherssteeg met de raadsleden wordt gedeeld.                        
 
Geachte leden van de raad,
De krachtige explosie van afgelopen donderdag 15 januari rond half vier ’s middags in de
Visscherssteeg hebben veel indruk gemaakt in de omgeving. We leven zeer mee met alle mensen die zijn getroffen. In het bijzonder de mensen die gewond zijn geraakt en zij die niet naar hun huis of onderneming konden. Een aantal mensen is alles kwijt en zal langere tijd elders moeten verblijven. Bij anderen is de schade zo groot dat ook zij lange tijd niet terug naar hun huis of onderneming kunnen. Weer anderen konden in de loop van de afgelopen dagen weer terug naar huis, maar ook bij een aantal van hen is schadeherstel nodig.
 
Inzet hulpdiensten
De hulpdiensten waren snel ter plaatse om eerste hulp te bieden, zorg te verlenen en de brand te bestrijden. Al snel werd de impact van de explosie en daar op volgende brand duidelijk en is eerst opgeschaald naar GRIP 1 en vervolgens GRIP 2. Donderdagavond laat was de brand geblust en er is met drones en, zodra de veiligheid dit toeliet, ook door specialistische hulpverleners gezocht naar slachtoffers. Naast de gewonden die direct na de explosie zijn opgevangen zijn er wonder boven wonder geen slachtoffers onder het puin aangetroffen. Er zijn ook geen mensen vermist. De inzet van de hulpdiensten ging op vrijdag door, zoals het opsporingsonderzoek, het in kaart brengen van de schade en eerste stutwerkzaamheden. Op vrijdagavond schaalden de hulpdiensten af en in de loop van zaterdag trokken zij zich geleidelijk terug uit het gebied. 
 
Eerste opvang
Vanaf het begin is met man en macht gewerkt, te beginnen met de incidentbestrijding en opvang van gewonden en getroffenen. Donderdag was de eerste opvang van mensen uit het gebied in Hotel Karel V. Daar kon men bijkomen en werd door het team van publieke zorg en Salvage in kaart gebracht wie zijn getroffen. Ook was Slachtofferhulp aanwezig. Voor getroffenen die geen onderdak voor de nacht hadden werden hotelovernachtingen (in Karel V, NH hotels en Hotel Mitland) geregeld. De volgende morgen is een steunpunt van Salvage geopend op de Mariaplaats. Getroffen bewoners en ondernemers konden daar terecht om hun situatie in kaart te brengen en de check te doen op verzekeringen. Salvage is verantwoordelijk voor de eerste opvang van alle getroffenen en heeft daarna verdere afhandeling van schade voor wie dat geldt overgedragen aan de verzekeraars van getroffenen. 
 
Inspecties en herstel 
Donderdagnacht en ook vrijdag zijn de medewerkers van Salvage en bouwinspecteurs van de gemeente in het gebied geweest om inzicht te krijgen over de staat van de getroffen panden. Pand voor pand is de veiligheid van panden bekeken. Bewoners van panden die constructief veilig waren bevonden mochten zaterdag in de loop van de dag onder begeleiding het gebied in om noodzakelijke spullen uit huis te halen. Nadat de hulpdiensten klaar waren en de eerste inspecties door Salvage en de bouwinspecteurs van de gemeente waren afgerond, werd op vrijdagmiddag om 16.00 uur het eerste gebied, vanaf Marga Klompébrug via Mariaplaats tot aan het einde van de Zadelstraat en de Mariastraat, de Blindesteeg, het Willemplantsoen en de Walsteeg, vrijgegeven. Vanaf 20.00u in de avond kwamen daar het Vischerssplein, de Boterstraat, de Strosteeg en de Alendorperstraat bij. Zaterdagavond 17 januari om 20.00 uur is ook het afgesloten deel van de Springweg weer vrijgegeven. 
 
De nutsbedrijven hebben zodra dit veilig was gewerkt om zoveel mogelijk aansluitingen weer op orde te krijgen. Ook werden panden dichtgetimmerd en werd glas vervangen. In eerste instantie waren BOA's en politie verantwoordelijk voor de afsluiting en beveiliging van het afgesloten gebied. Later is dit overgenomen door een beveiligingsbedrijf, deze is tenminste komende week nog aanwezig. 
  
Communicatie en informatie
Op vrijdag 16 januari is om twaalf uur ‘s middags een informatiepunt geopend op het stadhuis waar bewoners en ondernemers terecht konden met vragen bij onder meer medewerkers van de gemeente, Rode Kruis, dierenambulance. De burgemeester en wethouders zijn bij het informatiepunt en de verschillende opvanglocaties geweest en hebben veel mensen gesproken om te luisteren naar hun zorgen en hen een hart onder de riem te steken. 
 
Op de website van de gemeente is op donderdagavond een webpagina geopend met een liveblog om informatie te geven. Ook via de website van de Veiligheidsregio was direct een webpagina met informatie. Er was daar ook een Q&A te vinden. Via het algemene nummer 14030 werden mensen met vragen over de explosie rechtstreeks door verbonden met medewerkers van het
Klantcontactcentrum (KCC). Op zaterdag bleef het informatiepunt in het Stadhuis van 09.00 tot 17.00 uur geopend en het nummer van het KCC was het hele weekend tijdens kantoortijden bereikbaar. In totaal is er contact geweest met bijna 300 personen.
Op zondagmiddag heeft de gemeente een bijeenkomst georganiseerd om de bewoners uit het gebied die de komende maanden niet naar huis terug kunnen te ondersteunen in het zoeken van tijdelijke herhuisvesting. De huurders van de corporatiewoningen in het gebied worden hierin ondersteund door de corporatie.  
 
Situatie in het gebied 
Eén pand aan de Visscherssteeg is ingestort. Zes panden in de omgeving zijn constructief niet veilig. Voor het getroffen gebied geldt dat er een aantal erfgoedpanden zijn (Rijksmonument, gemeentelijk monument en gelegen in een beschermd stadsgezicht). Daarnaast zijn er panden aan de Springweg, Alendorperstraat Visscherssteeg, Visscherssplein en Zadelstraat  waarbij de schade varieert in omvang. De Visscherssteeg blijft afgesloten, omliggende straten zijn open. 
 
Op dit moment kunnen ongeveer 20 bewoners niet terug naar hun woning. Allen hebben tijdelijk onderdak. Twee ondernemers aan de Springweg zijn dusdanig getroffen dat zij mogelijk voor langere tijd geen gebruik kunnen maken van het pand waar hun onderneming zich bevindt. De bij ons bekende zwaarst getroffen bewoners en ondernemers hebben inmiddels één vast aanspreekpunt binnen de gemeente. Per situatie wordt gekeken welke route naar hulp en herstel nodig is. Dit vraagt maatwerk. Na de klap waren er zorgen over huisdieren, gelukkig zijn de meeste huisdieren terecht en weer terug bij hun baasje. Helaas zijn twee katten nog niet herenigd met hun eigenaar. Op dit moment
is er contact met de Dierenambulance, die een speciaal zoekteam heeft ingezet, en wordt in overleg met brandweer bezien welke stappen op een veilige manier kunnen plaatsvinden.             
Oorzaak
De oorzaak van de explosie wordt onderzocht door het Openbaar Ministerie en dit onderzoek is nog niet afgerond. De oorzaak van de explosie is op dit moment nog niet bekend, maar een misdrijf ligt niet voor de hand. Wanneer het OM meer informatie heeft informeren wij u hierover. Ook zijn inspecteurs van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) ter plaatse geweest. De OVV beslist later of zij een onderzoek gaat uitvoeren.
 
Van crisis naar nafase 
Tijdens de acute fase werd zichtbaar hoe groot de gevolgen zijn voor de getroffenen en de stad. Daarom zijn we als gemeente al tijdens de inzet van de crisisorganisatie gestart met de voorbereidingen voor de nafase. Het doel van de nafase is een gecoördineerde gemeentelijke inzet gericht op soepele overgang van crisis naar een (nieuw) normaal. Hierbij richten we ons op:  
•          Ondersteuning van getroffenen om voor zover het kan zo spoedig terug te keren naar het leven van alledag. 
•          Het inzichtelijk maken van schade en werken aan herstel. 
•          Het in beeld brengen of en welke (maatschappelijke) vragen er zijn, en het bieden van gemeentelijk handelingsperspectief. 
•          Coördineren en uitzetten van onderzoeken en onderzoeksvragen.  
•          Het voorbereiden van verantwoording op diverse schaalniveaus.
 
Organisatie van de nafase 
Voor de nafase is een coördinerend projectteam ingericht. Dit team coördineert de gemeentelijke inzet en pakt zaken buiten reguliere werkprocessen op. Waar mogelijk werken we vanuit de reguliere werkprocessen en worden werkzaamheden door de verantwoordelijke organisatieonderdelen uitgevoerd. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de coördinatie van de nafase valt binnen de portefeuille van de burgemeester. De komende periode zullen we uw raad uiteraard informeren over relevante ontwikkelingen.
 
Afronding 
Onze grote dank gaat uit naar iedereen die heeft meegewerkt in deze crisis. Voor de grote inzet en paraatheid van de hulpdiensten zoals Politie, Brandweer, Salvage en Geneeskundige diensten en van onze eigen medewerkers van o.a. Stadsbedrijven, de Boa’s, de bouwinspecteurs, publieke zorg, Openbare orde en veiligheid en communicatie. Ze waren allemaal snel ter plaatse en hebben gezamenlijk hard gewerkt om de brand te bestrijden, mensen op te vangen en het gebied veilig te houden. Of waren het hele weekend aan het werk achter de schermen om vragen te beantwoorden, zaken uit te zoeken en praktische zaken te regelen. 
 
Utrecht is afgelopen donderdag in het hart getroffen. Midden in onze oude binnenstad is letterlijk een gat geslagen. Dat raakt ons allemaal. Maar natuurlijk vooral de bewoners en ondernemers die veel en in een aantal gevallen alles kwijt zijn, hun verdriet is immens. Dat zovelen klaarstonden om hen te helpen, met een overnachting, warme maaltijd en een arm om de schouder, biedt troost. We blijven als stad om hen heen staan. 
 
 
Hoogachtend,
Burgemeester en wethouders van Utrecht
 
 
 
 

< naar nieuws-overzicht