Navigatie menu
zoeken
Fonteinenzorg
Redactie |
3 september '25

Fonteinenzorg

Lucas Bolwerk

De Utrechtse Binnenstad kent negen fonteinen. Geen monumentale spuitende bronnen op pleinen die naar macht of rijkdom verwijzen, maar bescheiden straatdecoraties. Kunstwerken waar water een rol speelt. Dat vraagt om regelmatig onderhoud.

Fonteinen zijn er voor de sier, het water is expliciet geen drinkwater. Vaak is er een bordje of een icoon opgehangen. Het water is veilig, maar niet geschikt voor consumptie. Er zijn andere tappunten in de stad waar je drinkwater uit kan halen zoals op de Neude, Mariaplaats, Janskerkhof en Ganzenmarkt.

Een fontein, in principe een vernevelaar van water, heeft een verkoelend effect op de omgeving. Daarom is het belangrijk om, ook al wordt het water niet gedronken, toch de kwaliteit in de gaten te houden.

Bacteriën 
Wichard de Rijke, is binnen de gemeente een van de twee coördinatoren voor het dagelijks onderhoud van de 31 stadsfonteinen , waarvan er 9 in de Binnenstad. ‘Een keer per maand testen wij de fonteinen op bacteriën. Als wij constateren dat er een verhoogd aantal bacteriën inzitten zetten wij de fontein stil. Dan maken wij de tussenruimten schoon en doen er nieuw water in. De nieuwe fonteinen, met name die buiten het centrum, behandelen wij met een chloordosering.’
Niet alle fonteinen hebben dezelfde aandacht nodig. De leeftijd van de fonteinen, met name die in de binnenstad, zijn ouder en hebben geen systeem dat automatisch het water reinigt.
 
Onder een fontein zit vaak een bufferkelder. Daar wordt het water opgevangen. In principe is dat een gesloten systeem. Toch verdampt er soms water en dat wordt dan weer bijgevuld.
 
De Rijke ‘De nieuwere fonteinen, buiten de binnenstad, zijn vaak complexer om te onderhouden. Daar komt de moeilijkheid kijken bij de communicatie met de elektrische installatie die ervoor zorgt dat de bacteriën en andere ziekteverwekkers worden gereinigd.’
 
In de winterperiode van november tot april gaan alle fonteinen uit. Vorst en ijs richten schade aan. Soms is een fontein langdurig stuk, zoals het Feest der muzen van Joop Hekman bij de Stadsschouwburg. Deze fontein is al maanden niet meer in werking. Het is nog niet te zeggen wanneer het water weer langs de bevallige dames stroomt.


 
fonteinHet feest der Muzen kunstenaar Joop Hekman (1921 - 2013)
 
Een van de eerste grote projecten uit de beginjaren van het Fonds Stadsverfraaiing is de fontein bij de Stadsschouwburg. De totstandkoming van de fontein kent een lange voorgeschiedenis.
Nadat een ontwerp voor een fontein van de hand van W.M. Dudok, de architect van de schouwburg, was afgekeurd, werd in 1950 een besloten prijsvraag georganiseerd tussen de Utrechtse kunstenaars Pieter d'Hont en Joop Hekman. Hekman won met een ontwerp van een zeemeermin.
 
Na een studiereis naar Rome werd het eerste idee aangepast naar drie muzen, dochters van Zeus, die de mensen wijsheid en inspiratie gaven. Gedurende jaren werd er gediscussieerd over de locatie. Het gazon van de schouwburg zou te klein zijn, de omgeving te druk en te onrustig. Alternatieve plekken in de stad werden allemaal verworpen.
 
Eind 1959, tien jaar na het oorspronkelijke idee van Hekman werd het kunstwerk door de burgemeester onthuld. De waterpartij is een unicum bij door kunstenaars gebeeldhouwde fonteinen die er doorgaans aan hechten dat hun beeldhouwwerk helder zichtbaar blijft. Het Feest der muzen is het grootste van het grote aantal beelden van Hekman die Utrecht rijk is.
 
 
Foto © Gert-Jan Peddemors
 
 

< naar bewoners-en-straten-overzicht

Scrhijf je in voor de nieuwsbrief
Eerder verschenen papieren uitgaven
Een biertje op pop-up locatie - Wolvenplein
Samen eten - op het Domplein
Voormalige muziekschool - Domplein verbouwd in 2029
Verbonden met het Geertekerkhof - Geertestraat
Gedicht in steen bij rechtbank - Vrouwe Justitiaplein
Transformatie rosse buurt - Hardebollenstraat
Junkentunnel? Dacht ’t niet! - Stationstraat
Bewoners in verzet tegen herrie - Lange Nieuwstraat
Uitnodiging - om te vergroenen
Klimmen in het Beurskwartier - Tuin van Croese
Kleurrijk met en voor anderen - Geertebolwerk
Na de explosie een nieuwe start  - Visscherssteeg
Stadskasteel Oudaen - viert 750 jaar
'Wereldsmaken' - Wittevrouwenstraat
Rabobrug - trekt onguur volk
Omwonenden NV Huistuin - Ongerust
Voormalig poppodium - Oudegracht weer in gebruik
Fonteinenzorg - Lucas Bolwerk
Binnenlopen bij Kerken Kijken - tot 14 september
Even zitten - op de Herenstraat
Kraken op de Oudegracht - Leegstand beëindigd
Muurschildering zonne-energie - Nieuwe Kade
Protestzône UU houdt stand - Wittevrouwenstraat
Wijk C in foto’s - De Tweede Wereldoorlog
Huizen met een oorlogsverhaal - zondag 4 mei
Zwerfkei  - Oudegracht
Woortman, einde van een tijdperk - De Neude
Bastiaan van Meeteren - Oudegracht dakterras
Kunstorkest en dans 17de eeuw - Bartholomeus en Academiegebouw
Racende fietsers? - Weerdsingel
Poezencafé - Twijnstraat
Bezorgen Binnenstadskrant - Belevenis Wijk C
Tom Broekman - Stedelijke onderscheiding
Odbs Pieterskerkhof - 200 jaar
An en An - Actieve senioren in memoriam
Stedelijke onderscheiding - Leonore Saraber
Met zijn allen, voetbal - Ledig Erf
Het verhaal van Wim - Binnenstad
Zuid-Afrikaans met Franse wortel - Lange Nieuwstraat
Houten Kraan - Monicabrug
Reünie en feest jarige school  - Pieterskerkhof
Roelandt Savery - Boterstraat
Samen met 13 nationaliteiten - Labrehuis Plompetorengracht
Bar Bet  - 't Wed
Muziek, lief en leed - De Steegzangers
Meedenken met nieuwe woonplek  - in het Beurskwartier
Klappertanden in een koude kerk - Domplein
Korte terugblik - Oud en Nieuw
Stolpersteine voor broers - Steenweg
Bistro tot 2024 .... en dan? - Oudegracht
Augustinuskerk - Open na renovatie
Mieks’ verhaal blijft leven  - Kromme Nieuwegracht 35a
Bikkels - Zwemmen in de Oudegracht
Film Werven van Utrecht - Op pad door doolhof kelders
Koorschool treedt graag op - Plompetorengracht
 Hoeden- en pettenwetenschap - Bakkerstraat
150 jaar platanen Begijnekade - Buurtbomenborrel 1 oktober
De kunstenaarsburen - Atelierroute Binnenstad
Festivalhart Park 6 terug - TivoliVredenburg
Studenten  - veroveren een kamer
Bartholomeus Gasthuis - Verjaardagstaart met Sharon
De muurschildering van Top - Plompetorengracht
Een verborgen juweeltje - Het Slop
'De stilte van ons hof ' - Zakkendragershof
Van reparatie tot megaklus - Haverstraat
Kleur voor verlaten terrein - Smakkelaarsveld
Herstel werfkelders - Stadhuisbrug, Bezembrug
Plan moet opnieuw gemaakt - Strosteeg
Bijna sloop, gelukkig behouden - Sterrehof
Gewoon getrouwd - Volksbuurtmuseum
Witbaard - Sint Jacobsstraat
Stomerij Hahné - Springweg
Kuijper's Hobbyhuis - Minrebroederstraat
Ambachtshuis - Twijnstraat
Cacao - Oudegracht
Huize Rust Roest - Nieuwegracht
Draaien en drogen  - Kolman Oudegracht
42 jaar tussen drop en snoepgoed - Vinkenburgstraat
Altijd druk met verstelwerk - Twijnstraat
Sigarenrokende levensgenieter - Janskerkhof
Groenavond met de buren - In de 3 Krone Oudegracht
Over katholieke Brabanders - Nieuwegracht
Graalhuis - Spiritualiteit Nieuwegracht
Over de schutting naar de buren - Croeselaan
Broedplaats circulariteit - Greenhouse Croeselaan
Burencontact door schoffelen - Pauwhof
De Catharinatuinen - waar de vroedmeesterpad fluit
Schoonheid van Plompetorengracht - Herzien boek
Delicatessenwinkel gestopt - Steenweg
Online losplek reserveren - Twijnstraat
Hortus in oude luister hersteld - Lange Nieuwstraat
Vaderlijke gastvrijheid  - Dirck van Zuylenstraat
Waar je je meteen thuis voelt - Café van Wegen
Samen in een monumentale flat - Martinuskerk
Augustijnerklooster - Jacobskerkhof 2
De Sjuut, dorp in stad - Buurthuis Zeven Steegjes
Tolsteegbarrière - [BEWONERS EN STRATEN]
Wielrennen met Café Domkop - Loeff Berchmakerstraat
Groener en autoluw - Westerkade
Ornamenten, engelen en fresco's - Sint Augustinuskerk Oudegracht
Een nomade in de binnenstad - Agnietenstraat
Toen was het héél gewoon - Jaarbeursplein, Steenweg en...
Auto d’rin of d’ruit?  - Twee meningen in de Bergstraat
Even binnenkijken - Slachtstraat
Visuele prikkels - in de Binnenstad
35 jaar vraagbaken voor pelgrims - Janskerkhof
Theo van de Vathorst - Etalage expositie Oudegracht
Romeins dorp  - Ten zuiden van Domplein
Jan Scherjon overleden - Oudegracht
Herindeling onder de loep - Ledig Erf
Topgevels - wandeling
Studeren dankzij Vrijvrouwe - Renswoude Lange Nieuwstraat
Strak ontwerp, oud huis - Loeff Berchmakerstraat
Utrechts wieg - Tussen Domplein en Vismarkt
950 kelders, is dat alles? - Onder wegdek en langs grachten
Ontmoeting met de buren - In de 3Krone
Persoonlijk onderwijs - In de Wolvenbuurt
Struikelsteen voor Jeannetta - Lange Lauwerstraat
Nieuw beeld, oud materiaal - Beeldenpark Croeselaan
Dokteren in 75-jarige Mariahoek - Willem van der Kraan
Wandelroute door de Binnenstad - Universiteits- en HBO-panden
Dokter Q - Het kind van Joods Wijk C
Open tuinendag 2021 - Achterom bij de buren
Eerst zien, dan geloven - Croeselaan
35cm stoep, achter een biotoop - Kromme Nieuwegracht
Wietse beschermt de oceaan  - vanuit de binnenstad
Wetenschap en liefde - op de Haverstraat
Uitvalsbasis jonge vrouwen  - Kromme Nieuwegracht 3-5
Vuilnis rapen als medicijn  - tegen cynisme
Straks cultureel centrum - ooit bakkerij en judoschool
Boven Utrechts drukste locatie - rustig en stil
Wonen in een etalage - op de Voorstraat
Speciaalzaken verdwijnen - En maken plaats voor horeca
Positief over herinrichting - maar ook verbeterpunten
Otto Hamer (1938 – 2020)  - Maatschappelijk bewogen