Utrechts straten

Van verkeersriool met vieze lucht tot fietsstraat

2 maart 2021
Door Ben Nijssen
Uit de papieren Binnenkrant 1-2021

 

Midden jaren 90 stond er op de Wittevrouwenstraat-Voorstraat in de spits één lange file van begin tot eind. Je kon toen nog doorrijden tot over het Vredenburg. Als één van de eerste maatregelen tot compartimentering van de Binnenstad werd de doorgaande verbinding van Wittevrouwenbrug tot Smakkelaarsveld afgesneden. Sindsdien zijn de ideeën over verkeer in de Voorstraat verschillende keren bijgesteld. Is het nu klaar?
 
Er stonden toen ook veel vrachtauto’s en bussen richting Centraal Station vast. Die bussen hadden dieselmotoren, waarmee ze nu absoluut niet meer zouden mogen rondrijden. De lucht in met name de Wittevrouwenstraat was de vieste van de stad. Bij de universiteit stonden snuffelpalen die op de smog wezen, die regelmatig op de radio werd gemeld.
 

schermviezevTwee buslijnen door de Voorstraat was niet te doen
© Het Utrechts Archief


Op 1 november 1996 werd de Binnenstad binnen de singels opgedeeld in vier compartimenten. Het doorgaand verkeer over het Vredenburg werd eruit gehaald. Vanuit de Voorstraat moest je terug via de Nobelstraat. Ook werd de Wijde Begijnestraat afgesloten omdat anders sluipverkeer via het Nijntje Pleintje de compartimentering kon omzeilen. Het sluipverkeer over de Zandbrug werd echter zo groot dat deze in 1999 werd afgesloten; de Wijde Begijnestraat werd toen weer geopend.
 
Van 14.000 naar 9000
Door deze maatregelen nam het verkeer over de Voorstraat af van 14.000 voertuigen per dag naar 9000. Fietsers mochten toen in de Voorstraat alleen richting Neude fietsen en in de Nobelstraat richting Nachtegaalstraat. Daardoor reden in de Nobelstraat veel fietsers over de stoep. In 1996 werd ook besloten de bussen van de Voorstraat af te halen en in twee richtingen door de Nobelstraat te leiden op de route CS-Uithof en vice versa. Het besluit tegen de betonnen HOV-banen [Hoogwaardig Openbaar Vervoer, red.] bleef omstreden. In 2000 won Leefbaar Utrecht de verkiezingen en werd Yet van den Bergh wethouder voor verkeer. Zij nam maatregelen om de bussen alsnog weer in één richting door de Voorstraat te leiden. De Wittevrouwenstraat en de Voorstraat werden opgebroken en kregen een stabielere ondergrond. Ook de Wittevrouwenbrug werd verstevigd zodat er zware bussen over konden rijden. 

Bomen weer terug
Bij de herinrichting werden alle bomen gekapt. Uiteindelijk werd Van den Bergh teruggefloten en in 2001 werd de betonnen HOV-baan over de Nobelstraat en de Biltstraat aangelegd. Voor de fietsers betekende dit dat ze zowel in de Voorstraat als over de Nobelstraat in twee richtingen konden rijden; bomen konden terugkomen in de Voorstraat. In 2016 werd een nieuw stedelijk mobiliteitsplan aangenomen. De kern: hoewel de stad doorgroeit, mag het aantal auto’s niet toenemen en fietsers en OV moeten meer aandacht krijgen. Dit leidde in de Binnenstad tot maatregelen die het fietscomfort moesten verbeteren en voetgangers meer ruimte moesten geven.


schermschonevNa de herinrichting is de Voorstraat een fietsstraat
© Iris Tassero
n

 
Het meest verstrekkend zijn deze voornemens doorgevoerd bij de herinrichting van de Wittevrouwenstraat en Voorstraat: nu fietsstraat. Frappant is dat de Wijde Begijnestraat weer is afgesloten, nu om verkeer richting Vogelenbuurt te verhinderen. Vlak voor de herinrichting was het aantal auto’s per etmaal in de Wittevrouwenstraat gedaald naar 3.800 en in de Voorstraat naar 2.200. De aantallen na herinrichting kunnen niet goed worden bepaald: door corona is het minder druk in de Binnenstad. Dit jaar wordt het mobiliteitsplan uit 2016 verder uitgewerkt. De voetganger krijgt in de Binnenstad nog meer ruimte. Misschien wel te veel in vergelijking tot auto’s en fietsen.
 
Communicerende vaten

De stroom fietsers door de Binnenstad wordt te groot, vooral op de Nobelstraat. De oplossing is onduidelijk. Al bij de discussies over de herinrichting van de Voorstraat werd gesuggereerd deze te bekijken in relatie tot een mogelijke herinrichting van de Nobelstraat. Dit blijven – net als toen communicerende vaten. De aansluitende Nachtegaalstraat gaat binnenkort op de schop. Hoe kun je in de Nobelstraat fietsverkeer en OV verminderen ten gunste van voetgangers? Hoe kan de Voorstraat dit (deels) opvangen? De recente aanpassing van de Wittevrouwenstraat / Voorstraat is nog niet de laatste. •


<< terug naar overzicht