Utrechts straten

Oude tradities en toch eigentijds

 

Een groepje vrouwen poetst ijverig het kerkzilver, terwijl pastoor Bernd Wallet en pastores Jutta Eilander, beiden getrouwd – ‘maar niet met elkaar’ – in de oud-katholieke kathedraal voor de foto poseren. Jutta: ‘Een groot deel van onze kerkgangers, ongeveer driekwart, is actief als vrijwilliger. Ze hebben heel diverse bezigheden: zingen in het koor, helpen met de catechese, koffie zetten, bloemschikken, verzorgen van de kinderdienst, ondersteunen van de koster of in het bestuur .’

 


De oud-katholieke kathedraal oogt traditioneel: kleurrijke schilderingen, kandelaars en een groot orgel. Bernd: ‘We hebben oog voor de schoonheid van heiligheid en vieren met aandacht.’ Jutta: ‘Wij als oud-katholieke kerk houden vast aan traditionele vormen van vieren, aan wierook en gewaden. Tegelijkertijd staan we midden in het moderne leven.’ Bernd: ‘Het priesterambt is toegankelijk voor man en vrouw. We staan open voor mensen van verschillende gezindheid, herkomst en seksuele oriëntatie. Uitgangspunt is dat mensen vanuit eigen morele verantwoordelijkheid keuzes maken. Wij oordelen niet, we luisteren met aandacht naar wat mensen ons vertellen.’

Trotse Vrijwilligers @Sjaak Ramakers

 

De Gertrudiskathedraal ligt aan het Willemsplantsoen, ingeklemd tussen de pastorie, waar Bernd en zijn gezin wonen, en het onlangs uitgebreide en vernieuwde zalencentrum de Driehoek. Het pronkstuk van de Driehoek is de  aan de Mariahoek grenzende Gertrudiskapel: als schuilkerk ontstaan in 1645 nadat tijdens de Reformatie de katholieke eredienst verboden werd. Omdat de barokke kapel te klein werd, is de neo-romaanse Gertrudiskathedraal gebouwd. Bernd: ‘Na inhuldiging van de kathedraal in 1914 werd de kapel museum. Toen de collectie naar het Catharijneconvent overging, hebben we de kapel behouden door haar als onderdeel van het zalencentrum te exploiteren.’

 

Tuinders en notabelen
Jutta: ‘Oorspronkelijk had je ook nog de oud-katholieke Jacobuskerk aan de Bemuurde Weerd Oostzijde, waar veel tuinders ter kerke gingen, en de Sinte Marie aan het Achter Clarenburg (nabij de gelijknamige ingang van Hoog-Catharijne), de parochie voor de oud-katholieke notabelen. In 1986 zijn beide parochies opgegaan in de parochie van de Gertrudiskathedraal. Dat mengde goed omdat de Gertrudis van oudsher al een diverse samenstelling had.’ De voormalige Jacobuskerk heeft overigens in 2009 een woonfunctie gekregen en in de voormalige kerk aan Achter Clarenburg zit nu Belgisch biercafé Olivier.

 

Pastoors Jutta en Bernd @Sjaak Ramakers

 

Jutta: ‘Oorspronkelijk waren we enkel familiekerk: verschillende oud-katholieke generaties gingen samen ter kerke gingen en volgden elkaar op. Tegenwoordig is het gevarieerder: de helft van de kerkbezoekers is nieuwe aanwas, afkomstig van andere gezindtes.’ Bernd: ‘Vaak is het een combinatie van factoren waardoor mensen bij ons langskomen: ze maken iets belangrijks in hun leven mee, komen in een andere leeftijdsfase en gaan hun eigen kerk te saai of te strikt vinden.’ Jutta: ‘We zoeken intensief samenwerking met andere kerken. Zo organiseren we op donderdagavonden met protestantse Binnenstadskerken ‘Choral Evensong & Pub’: een gezongen viering, telkens in een andere kerk, met napraten in de kroeg.’ Bernd: ‘De Gertrudiskathedraal is de zetel van aartsbisschop Joris Vercammen, hoofd van het oud-katholieke bisdom Utrecht, niet te verwarren met de rooms-katholieke aartsbisschop Wim Eijk, die in het bisschoppelijk paleis aan de Maliebaan huist. De geschiedenis van de oud-katholieke kerk gaat terug tot 1723, toen de paus ons uit de rooms-katholieke kerk zette omdat hij het er niet mee eens was dat we als bisdom zelf onze Utrechtse bisschop benoemd hadden.’ Jutta: ‘Wij als oud-katholieken zijn mede ontstaan uit een autoriteitsconflict met een paus die van bovenaf zijn macht wou opleggen. Wij stellen de basis, de geloofsgemeenschap centraal. We staan tussen de gelovigen in, gelovigen die zelf de Bijbel lezen en hun eigen keuzes maken.’ •

 

Uit de Binnenstadskrant nummer 3, 2017

Geschreven door Onno Reichwein


 

 


<< terug naar overzicht