Utrechts straten

Klanken uit de Klaaskerk

Op de glossy Klaas staat een mooie, mysterieuze jonge vrouw afgebeeld. Ze kijkt ons aan: gesluierd, maar met een open en onderzoekende blik. Ze is een vluchteling – het centrale thema van dit nummer. Klaas is een uitgave van de protestantse wijkgemeente Nicolaïkerk. Vluchten komt op diverse plaatsen voor in de Bijbel en het thema past naadloos bij een geloofsgemeenschap die midden in de samenleving wil staan en haar maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus neemt.



Achter in het tijdschrift staat een overzicht van de activiteiten die dit jaar in en vanuit de Nicolaïkerk plaatsvinden. Opvallend is het grote aandeel van de muziek. We praten met Jeannette Provily, koster en beheerder, en met Ko Zwanenburg, die de functies van cantor en organist combineert. Bovendien is hij dirigent van een instrumentaal gezelschap, de Cappella di San Nicolaï.

 

Ko Zwanenburg en Jeannette Provily bij het orgel © Saar Rypkema

 

In de prachtig aangelegde binnentuin schijnt de zon volop. Kerk en museum kijken op ons neer. Het strakke groene plantsoen verbergt een oude begraafplaats. Jeannette: ‘We delen de tuin met het Centraal Museum. Wij bezitten geloof ik twee derde, zij een derde. Maar daar letten we nooit zo op. Het samen delen verloopt in goede harmonie. Evenementen waarvoor extra binnen- of buitenruimte nodig is, stemmen we op elkaar af.’

 

Prachtig orgel
We vragen hoe een geloofsgemeenschap als de Nicolaïkerk zich in deze tijd overeind kan houden en hoe het gebouw benut wordt, ook voor niet-religieuze activiteiten. ‘Ons grote geluk is dat wij over een prachtig orgel beschikken,’ zegt Ko Zwanenburg. ‘Het grote Marcussen orgel is een rijksmonument. We hebben twee Marcussen-orgels en nog een derde orgel. En waarschijnlijk krijgen we er nog een uniek, zeer mooi orgel bij. Maar daarover kan ik nu nog niks zeggen.’

 

En dan is er nog het klokkenspel dat frequent bespeeld wordt door Malgosia Fiebig, stadsbeiaardier. Ko leidt twee cantorijen, de Nicolaï- en de Vespercantorij. Twee musici zijn in vaste dienst van de kerk. ‘De koren zijn van hoog niveau en trekken ieder een eigen publiek en achterban.’ Van de ongeveer 600 gemeenteleden worden er zo’n 250 als echt actief beschouwd. Tot deze groep behoren ook de circa vijftig vrijwilligers. ‘Daarvan zouden we er nog meer willen hebben, zodat we onze kerk permanent open kunnen houden voor bezoekers en toeristen. Want we willen een open gemeenschap zijn. Op Koningsdag is er een speciale kindermarkt op het plein en we werken samen met de Culturele Zondagen.’

 

Kindermusical
Jeannette: ‘Onze financiën zijn goed op orde, al blijft het altijd zoeken en schrapen. Kerkbalans betaalt de personeelskosten, de PGU, de Protestantse Gemeente Utrecht, draagt zorg voor beheer en onderhoud van het gebouw. De PGU omvat een dozijn kerken in de stad. Via verhuur van kerkruimte aan orkesten en koren en voor festivals, lezingen en manifestaties krijgen we extra inkomsten. Bijvoorbeeld zwijgende films met orgelbegeleiding en meezing-evenementen met wel 500 deelnemers. We zijn uiteraard selectief op wie we binnenlaten. Het moet wel passen. De Nicolaï is ook nog steeds de geëigende plaats voor uitvaarten en huwelijken, ook zonder kerkelijke binding.’ Ko voegt hieraan toe: ‘Zelf organiseren we vanuit de Stichting Culturele Evenementen Nicolaïkerk onder andere een festival met nieuwe muziek en de kindermusical Mozes. Het Jan Welmers Festival in september is gewijd aan een componerende organist die bijna iedere organist die er in Nederland toe doet, als leerling heeft gehad. We doen dit in samenwerking met andere grote Binnenstadskerken. Ons eigen kerkmuziekprogramma voeren we altijd uit binnen de liturgische context: bijvoorbeeld Bachcantates met Bijbeltekst en prediking.’

 

Ko moet nu echt weg, de cantor heeft het druk. Hij wil nog één ding kwijt: ‘We streven naar een verantwoorde combinatie van godshuis en cultuurtempel. Daar heeft Steven Slappendel

veel aan bijgedragen. Helaas, dit voorjaar is hij overleden. Maar dankzij hem staan we nu stevig op de kaart.’ Jeannette laat ons de vitrines achter in de Nicolaïkerk zien. Een bescheiden expositie, maar met schitterend stuc- en beeldhouwwerk van middeleeuwse kunstenaars. ‘Wat zou het mooi zijn als we regelmatig gebruik zouden kunnen maken van depotstukken van het Centraal Museum. Dat komt nog wel,’ lacht ze. •

 

Uit de Binnenstadskrant nummer 3, 2017
Geschreven door Charles Crombach en Erik van Wijk


<< terug naar overzicht