Utrechts straten

Herstel kost meer

Op de Kromme Nieuwegracht wordt al vanaf het begin van het jaar hard gewerkt aan het herstel van de wal- en kluismuren. De fundering van deze kadeconstructies is in slechte staat en de kluismuren vertoonden behoorlijke scheuren. Door tegenvallers is de klus nog niet geklaard en het kan nog wel even duren.

 

Wie de afgelopen tijd langs de Kromme Nieuwegracht kwam, raakte verzeild op een soort bouwplaats, waar voor ons ‘leken’ vreemde machines onduidelijke activiteiten verrichtten en waar ook nog eens allerlei buizen boven de grond uit staken. En zo op het oog zat er weinig schot in de werkzaamheden. Robert Verbeek, die namens de gemeente de directie voert over de herstelwerkzaamheden, legt uit wat er allemaal gaande is. ‘In januari zijn we begonnen, maar al gauw vertoonde een van de kluismuren groter wordende scheuren. Dit leidde ertoe dat we onze werkwijze hebben aangepast. De kademuren, de kluismuren en de uitpandige kelders krijgen allemaal een nieuwe fundering omdat de oude fundering niet meer voldoet. De kelders verzakken aan de waterkant waardoor er scheuren ontstaan in de kluismuren. Een kluismuur is de buitenwand van de kelder, die direct aan het water grenst, dus zonder werf. De verergerde scheurvorming zorgde uiteraard voor vertraging en de huidige toegepaste methodiek is ook ingewikkelder en daardoor tijdrovender.’




Grout injecteren © Ton Verweij

 

Grout injecteren
Eerst worden de bovenkanten van de kelders blootgelegd, zodat duidelijk is waar de tussenmuren van de kelders zich precies bevinden. Daarna worden er grote gaten (diameter 20 cm) geboord, dwars door de kluismuren en de tussenmuren tot onder de huidige fundering (totaal circa 4,5 meter diep door het metselwerk). Het boorgat wordt voorzien van een pvc-mantel die daarna dienst doet als een soort trechter. Vervolgens worden de gewelven weer met zand afgedekt en wordt er door deze pvc-buizen met behulp van lichte machines onder lage druk ‘grout’ (een mengsel van cement en water) geïnjecteerd. Dit mengt zich onder de kelderfundering met het aanwezige zand en daar verhardt het. Deze ‘voorinjectie’ zorgt voor stabilisering van de kelders. Voor de definitieve fundering moet het boorgat weer worden open geboord, waarna er door middel van een ‘lans’ opnieuw grout, maar nu onder hoge druk, wordt ingebracht. Dit gebeurt tot wel zes meter onder de bestaande fundering. Als ook dit grout is verhard, staan de kelders en de kluismuren op dikke, stevige, steenachtige palen met een diameter van circa 1,20 meter. Doordat dit injecteren onder hoge druk gebeurt, bestaat de kans dat de zandlaag onder de kluismuren wordt weggespoten. Om dit te voorkomen zijn er in de gracht tijdelijk met ballast verzwaarde bakken tegen de kluismuren aangebracht. Hiermee kan een zogenaamde ‘blow-out’ onder de kluismuren worden voorkomen.

 

Permanente monitoring
Om straks ook de druk van het verkeer te kunnen opvangen, zal er aan de binnenzijde van de kluismuur, onder het wegdek, een druk verdelende betonbalk worden aangebracht. Ten slotte wordt het gewelf opnieuw blootgelegd om de doorboringen weer waterdicht te maken. Als alles gereed is worden de eigenaren nog in de gelegenheid gesteld om de nu nog ‘kale’ gewelfde daken van de kelders, in overleg met de gemeente en voor eigen rekening, met bitumen af te plakken. Het herstel van de kluismuren en kelderfundering komt voor rekening van de gemeente. Om ervoor te zorgen dat eventuele verzakkingen tijdens de uitvoering niet onopgemerkt blijven, is er een uitgebreid monitoringssysteem aangebracht. Dit controleert continu met meetapparatuur of alles nog op z’n plaats staat.

 

Budget is op
De gemeente informeert de bewoners en gebruikers regelmatig over de restauratieplannen; er zijn diverse informatiebijeenkomsten geweest en er zijn veel individuele contacten. Ook wordt er regelmatig een nieuwsbrief in de buurt verspreid waarin wordt verteld wat er de komende tijd gaat gebeuren. Verbeek: ‘Door het uitlopen van de werkzaamheden, en de daarmee gepaard gaande meerkosten, is het nog onduidelijk wanneer het volgende deel, tussen Hiëronymusplantsoen en de Drift, zal worden uitgevoerd. Het daarvoor beschikbare budget is nu volledig gebruikt om het meerwerk van deze eerste fase te financieren.’ Meer informatie over de werkzaamheden en de planning staat op de projectpagina www.utrecht.nl/werven. Daar is ook meer te lezen over de Oudegracht en de Nieuwegracht.

Op www.Binnenstadskrantutrecht.nl staat een filmpje over bewoners die vanaf het water de toestand van de keldermuren bekijken.

Uit de Binnenstadskrant Utrecht nummer 4  2017
Geschreven door Ton Verweij


<< terug naar overzicht