Utrechts straten

Geschiedenis blijft een puzzel

Maak kennis met Tarq Hoekstra, voormalig (en eerste!) stadsarcheoloog van Utrecht en sinds een goed jaar bewoner van het Bartholomeus Gasthuis. Een historiekenner op een historische plek, een gepassioneerd verteller over de eeuwige puzzel die geschiedschrijving en archeologisch bewijs van de geschiedenis maken.


Het is 1972 als de gemeente Utrecht besluit om een archeoloog aan te stellen om de opgravingen bij het prille begin van Hoog Catharijne te begeleiden. Als Utrechtkenner voelt deze positie als een maatpak. Hij begeleidt talloze opgravingen. Hoekstra: ‘Ik word boos als mensen zeggen dat wij archeologen de bouw vertragen. Ik weet als geen ander dat bouwers en archeologen prima naast elkaar kunnen werken, dat is een kwestie van gewoon goed organiseren.’


‘Mensen vragen me vaak naar de meest bijzondere opgraving, maar daar heb ik geen eenvoudig antwoord op. Er zijn vondsten die eruit springen door hun omvang, zoals de resten van tegelovens. In de veertiende eeuw had Utrecht een zeer omvangrijke aardewerkindustrie.


Te snelle conclusies
Zijn ogen glinsteren als hij vertelt over de vondst in 1980-1981 op het Pieterskerkhof: ‘Twee bijzonder gave kinderskeletjes uit de vijfde eeuw met bronzen bijltjes, glazen voorwerpen en kammetjes. Het móest hier wel gaan om Frankische kinderen van een familie met aanzien.’


‘Ieder jaar vonden we wel iets wat we absoluut niet hadden verwacht. Dat is het mooie van stadsarcheoloog zijn in een oude stad. Nieuwe vondsten dwingen je om terug te komen op eerdere geschiedenistheorieën. Het is bijzonder spannend om geschreven berichten te koppelen aan vondsten. Je trekt vaak te snel conclusies.’ En nu woont hij, na een herseninfarct, zeer tevreden in de Lange Smeestraat. De enige Utrechtse locatie waar hij het tijdens zijn loopbaan niet aandurfde om de graafmachines in te zetten. Hij stond te popelen om deze locatie vanwege de verbouwing in 1983 archeologisch te onderzoeken. ‘Maar het was technisch zo verschrikkelijk moeilijk dat het voor alle partijen niets dan ellende had opgeleverd.’ Hoekstra is nog lang niet uitverteld en uitgepuzzeld. Hij schreef verschillende artikelen, maar van een boek is het nog niet gekomen. Nog niet, en zijn stem verraadt dat dit plan nog geen gesloten boek is. Gelukkig maar... •


Geschreven door Nicolien van Wees, Bartholomeus Gasthuis.

Uit de Binnenstadskrant nummer 1, 2018.


<< terug naar overzicht