Utrechts straten

Er gebeurt van alles in de singel

Wandelaars en mensen op bootjes valt het op: in de singel - officieel de Stadsbuitengracht - komen steeds meer voorzieningen voor dieren en (onderwater)planten. Dat is het werk van de Initiatiefgroep Vergroening Singels. Het doel is tweeledig: meer biodiversiteit en een betere waterkwaliteit, en daarnaast meer kijkplezier voor de voorbijgangers. De gemeente Utrecht en het hoogheemraadschap De Stichtse Rijn zorgen voor morele en financiële ondersteuning.


De Initiatiefgroep bestaat uit een vierkoppige kern van deskundigen en honderd vrijwilligers en sympathisanten. In 2017 is gestart met een aantal proefprojecten. Met de opgedane ervaringen zijn dit jaar de activiteiten uitgebreid. Dat betekent echter niet, dat de fase van ontwikkeling voorbij is. Het aanbrengen van ecologische voorzieningen in water, zeker in dit drukbevaren niet zo heldere stedelijke water, stelt veel eisen aan de constructies van de voorzieningen: de FUP’s, de drijvende eilanden, de kokosrollen met oeverplanten, de onderwaterplanten, de taludplanten, en een kunstwerk.


Fauna uittreedplaatsen (FUP’s)
Vanuit een bootje heb je het beste zicht op de vier meter lange planken in het water langs de kant, met trappetjes naar de oever. Eenden en meerkoeten en hun jongen, die door de betonnen oeverranden maar moeilijk uit het water op de kant kunnen komen, kunnen hier uitrusten. Ook andere dieren die per ongeluk in het water zijn beland, zoals egels of poezen, kunnen hier op het droge komen. Dit jaar worden er twintig FUP’s geïnstalleerd, goed bevestigd om schade door aanvaringen en, niet te geloven, vandalisme te voorkomen.


Drijvende eilanden
Vorig jaar zijn er drijvende eilandjes met moerasplanten langs de oever gelegd: bij de Tolsteegbrug. De planten groeien er uitstekend. Alleen is het eiland bij de Tolsteegbrug eind vorig jaar gezonken. Nu ligt daar een kleiner proefeiland. (twintig meter), bij de Maliebrug (vijf meter), bij de Wittevrouwenbrug (twee keer vijf meter) en bij de Van Asch van Wijckbrug (twintig meter). Het eiland bij de Van Asch van Wijckbrug is gekaapt door twee groepjes van in totaal 25 ganzen. Ze hebben inmiddels alle planten opgegeten of platgewalst, ondanks hekjes van gaas. Over enige tijd zal hier de houten kademuur worden vervangen en dan zal ook besloten worden wat er met het eiland en de ganzen moet gebeuren. De dieren zijn een toeristische trekpleister, ook in de Oudegracht en bij de terrassen, maar kunnen ook overlast veroorzaken en zijn erg dominant aanwezig. Voor de verjaagde eenden en meerkoeten is er een FUP naast de eilanden gelegd.


NOR0532Wat te doen met de ganzen? © Sjaak Ramakers


Kokosrollen met oeverplanten
Het best zichtbaar zijn de kokosrollen met oeverplanten tussen de bocht in de singel bij het Paardenveld en de bruggen bij het Vredenburg. Ook hier doen de planten het erg goed en als je er langs loopt kun je ook zien dat scholen jonge vissen hier een goed verblijf hebben gevonden. Minder goed zichtbaar zijn de kokosrollen langs de Maliesingel. Maar ook hier floreren de oeverplanten. Dit jaar moest wel een gedeelte opnieuw aangelegd worden omdat de kokosrollen niet goed op hoogte lagen. Te hoog of te laag in het water betekent dat de planten niet willen groeien.


Onderwaterplanten
De wilgentenen bollen met onderwaterplanten die op diverse plaatsen in het water zijn gehangen hebben maar gedeeltelijk succes gehad. Met name de waterlelies deden het niet. Eind dit jaar komen er nieuwe bollen en wel zo dat hun diepte in het water beter gereguleerd kan worden. Zwevende deeltjes in het water belemmeren het zonlicht dat ook onderwaterplanten nodig hebben. Duikers zullen op proef onderwater-constructies voor waterplanten maken rond een FUP en bij een wand van de Wittevrouwenbrug.


Planten op taluds

Er worden bijzondere planten en bollen gepoot op de taluds. Een aangepast maaibeheer bevordert de plantengroei. Een speciaal stukje groen komt achter de schouwburg. Het is niet publiekelijk toegankelijk en kan daardoor ook een bijzondere behandeling krijgen.


Kunstwerk achter het Centraal Museum
Kunstenares Birthe Leemeijer kreegde opdracht voor een kunstwerk achter het Centraal Museum. Het wordt een ‘ecologische trap’ die de overgang van water naar land symboliseert. In september begint de aanleg en de opening is gepland op 1 november. Nog dit jaar komt er waarschijnlijk een audiotour zodat passanten al wandelend of varend meer over deze trap kunnen leren en ook weten waar te kijken. (nadere informatie over de initiatiefgroep: www.singel030.nl/vergroeningsingel; contact:vergroening@singel030.nl) •


Geschreven door Ben Nijssen.
Uit de Binnenstadskrant nummer 4, 2018.


<< terug naar overzicht