Utrechts straten

Anarchie op het Domplein

Je hoeft maar een uurtje of zo op het Domplein te vertoeven en je ziet stressmomenten, vooral op drukke dagen. Fietsers die al slalommend om de voetgangers hun weg zoeken, voetgangers die van schrik opzij springen, een koerier van Thuis Bezorgd die onverstoorbaar dwars door een groepje toeristen rijdt op een scootertje. Een elektrische scooter dat wel, maar je hoort hem niet aankomen.


Zie hier het snel oprukkende concept van ‘shared space’ oftewel in gewoon Nederlands ‘gedeelde ruimte’ in de praktijk. Het Domplein is zeker een fraai plein geworden: mooi bestraat, geen verkeersborden, weinig auto’s. Maar onderschat de negatieve effecten niet.

 

Menige kennis of vriend in mijn netwerk zegt de Binnenstad te mijden, bang om te voet of op de fiets aangereden te worden. Sommigen is het maar net gelukt om de dans te ontspringen. ‘Wie heeft shared space bedacht?’, vraagt een van hen zich af.

 

Het antwoord: verkeersdeskundige Hans Monderman (1945 – 2008) uit het Friese Ureterp. Zijn idee is dat de veiligheid van alle verkeersdeelnemers in een bepaald gebied, voetgangers, fietsers en (zelfs) auto’s groter wordt, omdat men meer rekening houdt met elkaar en voorzichtiger is. Voordeel zou zijn dat het op deze manier inrichten van de openbare ruimte uitnodigt tot sociaal gedrag. Er zijn ook negatieve kanten aan het concept, zo wordt erkend. Ouderen en mensen met een beperking – risicogroepen zoals dat wordt genoemd - hebben problemen met het goed inschatten van complexe en drukke situaties.

sliderchdom 

In Utrecht, waar naast het Domplein ook de Zadelstraat en delen van de Ouderacht als gedeelde ruimte zijn ingericht, begint dit nadeel te overheersen.

 

Oplossing
Dat bleek ook op een bijeenkomst enkele weken geleden, georganiseerd door ouderenorganisaties Adviescommissie Ouderenbeleid en COSBO Stad Utrecht, over ‘leeftijdsvriendelijke’ wijken. Een breed thema dat onder meer gaat over toegankelijke woningen en veilige woonomgevingen. Maar het noemen van ‘shared space’ bracht de gemoederen danig in beweging. ‘Survival of the fittest’, zo verwoordde een deelnemer zijn ervaring. Meerdere aanwezige raadsleden erkenden het probleem en zegden toe om het op te pakken. Een oplossing is wellicht om plannen voor het opnieuw inrichten van de openbare ruimte eerst te toetsen bij verschillende groepen verkeersdeelnemers, zoals voetgangers met een rollator of buggy. Bijvoorbeeld met de – inmiddels verdwenen – wijkschouw. •

 

Geschreven door Marianne Coopmans.
Uit de Binnenstadskrant nummer 1, 2019.


<< terug naar overzicht