Utrechts straten

Achterom

In de rubriek 'Straten' besteden we een maand lang aandacht aan één straat in de Binnenstad. Wie woont er in de straat? En wat is de geschiedenis van de straat? Deze maand: Achterom.

Deel III Achterom: De Metelerkampfundatie

De 59-jarige Fred Schrier woont in het huisje Achterom 2. Net zoals nummer 4 staat het op de rijksmonumentenlijst. De huizen horen bij de Metelerkampfundatie, gebouwd door een in 1844 opgerichte stichting die onderdak verschafte aan arme kleine gezinnen . Ze bestond uit negen huizen dwars op de Nieuwekamp en twee aan de Achterom.


‘Ik ben in 1980 komen wonen op de Nieuwekamp. Via een commissie van de Metelerkampstichting werd ik goedgekeurd voor een woning samen met mijn vriendin. Die goedkeuring werd toen nog gedaan volgens de officiële statuten, samengesteld door de familie Metelerkamp,’ zegt Fred Schrier. De statuten zijn ooit opgesteld door oprichtster Petronella Philippa Johanna Metelerkamp. Volgens de reglementen  werden ze ‘beurtelings vergeven door de leden van de commissie van beheer aan fatsoenlijke protestanten’. De gezinnen betaalden 5 cent huur per week. In ruil hiervoor kregen zij eens per jaar levensmiddelen.

 

‘Ik werd erg welkom ontvangen en mocht de eerste drie jaar zelfs gratis wonen’, vertelt Fred. In 1985 nam het de Stichting Stadsherstel de fundatie over. ‘Ze wilde alles renoveren en wij mochten er gewoon blijven wonen, prachtig natuurlijk.’ Fred is nog steeds erg te spreken over Stadsherstel. ‘Als er een kozijn geschilderd moet worden of een goot moet worden vervangen en je geeft dat aan, staan ze de volgende dag voor de deur. Bovendien mocht ik, omdat ik al zo lang in de Metelerkamp woon, zelfs mijn eigen keuken uitkiezen toen die gerenoveerd werd.’

In 1995 verhuisde Fred naar de Achterom. ‘Ik was het uitzicht aan de Nieuwekamp, een bakstenen muur, na vijftien jaar wel zat. Ik had met de vorige bewoner van dit huis afgesproken dat wanneer hij weg zou gaan, hij mij eventjes moest waarschuwen. Zo ben ik toen samen met mijn vrouw binnen de fundatie verhuisd.’

De Metelerkamp Fundatie aan de Nieuwe Kamp


Freds’ vrouw overleed zeven jaar geleden. Inmiddels woont hij alleen in het huis dat ooit bedoeld was voor twee gezinnen. Eenzaam voelt hij zich echter niet. ‘De sfeer binnen de Metelerkamp is geweldig. Er worden regelmatig dingen georganiseerd en ik ben ook een soort van oppas-opa voor de jongere gezinnen hier. Het komt vaak voor dat er hier een babyfoon wordt neergezet,’ vertelt hij. .

 

Toch denkt Fred niet dat het wonen in de Metelerkampfundatie voor iedereen geschikt is. ‘De huizen hebben historie. Ik vind dat prachtig. Maar er is geen plek in het huis recht,’ legt hij lachend uit. Zo zijn er in de keuken en de woonkamer nog rond afgewerkte deurtjes. ‘Vroeger zaten daar twee wc’s. Om ruimte te maken voor je knieën moesten de deurtjes rond zijn. Anders kon je niet zitten.’ 


Fred is één van de mensen die het langst in de fundatie woont. Hij piekert er niet over om weg te gaan. ‘Ik verlaat de Achterom alleen tussen zes planken. Ik woon hier prachtig in de Binnenstad, in een mooie historische woning en dat tegen een lage huur.’

Geschreven door Reinder Smit

Deel II Achterom: De oorsprong van Achterom

Historie volop in de Binnenstad, niet alleen in de grotere straten en op de grachten, maar ook in de vele kleinerestraten en stegen. Deze maand aandacht voor de Achterom, vlakbij park Lepelenburg, achter de Bruntenhof.

 

Toen in de tijd van de Franse bezetting de Utrechtse wijken op letter werden gesorteerd –aan deze periode heeft Wijk C nog altijd haar naam te danken- lag Achterom in Wijk A. Deze benaming werd gebruikt tot 1898, tegenwoordig is dit gebied een onderdeel van het Museumkwartier.

 

Het straatje Achterom bestond echter al voor de Franse bezetting. In 1844 noemt N. van der Monde de straat in zijn beschrijving van de Utrechtse infrastructuur. Uit zijn uitleg blijkt dat de straat ontstond in 1645. Het straatje Achterom kwam daar om woningen te bieden voor de armere bevolking. Oorspronkelijk waren er 21 woningen maar van de oude huizen zijn er nog maar weinig bewaard. Achterom 2 en 4 zijn echter wel bewaard gebleven en staan op de rijksmonumentenlijst.

Het pleintje van de Achterom. Vroeger stonden hier nog huizen.


In de jaren ’70 en ’80 zijn veel huizen aan de Achterom gerenoveerd. Op de lege  plekken van de vroegere woningen kwam nieuwbouw. Hierbij moest er wel op gelet worden dat de huizen niet teveel af zouden steken bij de buurt. Toch is het aanzicht van de straat in die periode wel veranderd. De buurt is wat netter geworden. Bovendien ontstond er een groter pleintje. De straat werd door het weghalen van vervallen woningen een stuk breder bij de ingang.

Vroeger kwam je de Achterom binnen door een steegachtig poortje. Daardoor leek het dus echt alsof je achterom liep bij de andere huizen. Nu is alleen nog aan de betegeling op straat te zien dat de straat, grenzend aan de Nieuwekamp, ooit een stuk smaller was.

Geschreven door Reinder Smit

Deel I Achterom: ‘Ik ga hier echt niet meer weg’

De 72-jarige Hans Siesling woont zijn hele leven al in de Binnenstad. In 1962 verhuisde hij naar de Achterom samen met zijn vrouw. Hans verblijft er tot op de dag van vandaag, ook nadat zijn vrouw vijf jaar geleden overleed. Ruim vijftig jaar woont hij er. ‘Ik ga hier echt niet meer weg. Het is ondertussen wel mijn buurt geworden na alles wat ik hier heb meegemaakt’, zegt hij.

 

Toen Siesling in de jaren zestig op de Achterom ging wonen werkte hij als machinist bij een schepenlosser. Dat deed hij uiteindelijk veertig jaar lang. Het was in het begin van de jaren zestig een goede tijd om een nieuw huis te kopen. ‘De huizen waren op dat moment goedkoop in de Achterom’, vertelt hij lachend. ‘Veel studenten woonden er ook in die periode. Dat zorgde voor gezelligheid, maar het kon af en toe wel omslaan in luidruchtig gedrag. Uiteindelijk werden de huizen in de jaren zeventig gerenoveerd. Hierdoor werden de huizen te duur voor studenten en kwamen er meer gezinnen wonen.’

 

Toch bleef het rumoerig na de renovatie. Dit kwam door het buurtcafé op de hoek van de Achterom op de Schalkwijkstraat. ‘Vroeger heette het buurtcafé De Bedstee en zorgde het al voor veel overlast. Nu is het  restaurant MAS en helaas is de overlast gebleven’, vertelt hij enigszins geïrriteerd. ‘We hebben in de buurt, toen het café er kwam, veel klachtbrieven naar de gemeente gestuurd, maar dat leidde tot weinig actie. Ik vind dat het probleem nog steeds heerst.’

 

Volgens Siesling ligt het aan de gemeente, die in de Binnenstad veel te gemakkelijk vergunningen geeft aan horecabedrijven. ‘Er zijn talloze panden die slecht geïsoleerd zijn. Dat zorgt gewoon simpelweg voor veel geluidsoverlast’, vervolgt hij . ‘En dan heb ik het perfecte voorbeeld tegenover m’n huis.’

Hans Siesling (72) voor zijn huis.


Tot slot geeft Siesling, die zelf de wielersport met passie beoefent en zelfs in 2007 sportman van het jaar werd bij zijn wielervereniging TC Breukelen, aan erg uit te kijken naar de start van de Tour de France . ‘Het is toch fantastisch dat het hier plaatsvindt’, vertelt hij enthousiast. ‘Het begint nu echt te leven in de Binnenstad. Ik heb het parcours al aardig in m’n hoofd zitten. Dat heb ik uitgezocht op de routekaart, want internet dat is niks voor mij. Nu moet ik alleen nog de beste plek vinden als toeschouwer om alles goed te kunnen zien.’

Geschreven door Jesse Uittenbogaard

 

 


<< terug naar overzicht