Voorzichtig met gemetselde gevels

 

Wie regelmatig door Utrecht loopt ziet dat op veel plekken gemetselde gevels worden gereinigd. De bedoeling is om de uitstraling van de panden te verbeteren. Vaak kiest men er dan eveneens voor om het voegwerk integraal te vervangen. Voegwerk dat nog in goede conditie is en makkelijk nog tientallen jaren of langer kan blijven zitten wordt met het grootste gemak en soms op grove wijze uitgeslepen. Helaas heeft deze goedbedoelde poetswoede een duidelijke keerzijde.


Bij vrijwel alle gekozen reinigingsmethoden kan (ernstige) schade ontstaan aan de huid van de bakstenen. Als deze huid kapot gaat, krijgen weer en wind sneller invloed op de stenen en zullen deze gemakkelijker afbrokkelen. De bakstenen worden ook ruwer, wat betekent dat ze vervolgens sneller en dieper vervuilen. Duurzaam is het effect van de gevelreiniging dus niet: veel gevels zijn binnen enkele decennia weer vuil. De nieuwe voegen hechten door een verkeerde samenstelling vaak ook niet goed aan het oude metselwerk. Veelal worden klassieke kalkmortelvoegen, aangepast aan de hardheid van oudere stenen, vervangen door cementvoegen. Deze hardere voegen kunnen de delicate vochthuishouding van een gevel verstoren, wat op termijn tot ernstige schade leidt.


Ondanks alle door reiniging en ‘voegherstel’ veroorzaakte schade gaan veel woningeigenaren, vaak uit onwetendheid, er regelmatig toe over om het metselwerk grondig te renoveren. Voor een duurzame omgang met uw woning is een zorgvuldige omgang met gevelreiniging en voegwerkherstel echter noodzakelijk. Belangrijk is om het vervangen van voegwerk zoveel mogelijk te beperken tot noodzakelijke werkzaamheden; vervang alleen wat echt slecht is. Dat is beter voor de gevel en bespaart veel geld. Voor reiniging is het enige goede advies: doe het niet! Voor monumenten zijn voeg- en reinigingswerkzaamheden vergunningplichtig.


Norman Vervat, kunsthistoricus en actief voor de Stichting het Cuypersgenootschap, een landelijke monumentenorganisatie die zich ook in Utrecht inzet voor het behoud van historische gebouwen. Meer info: vervat2000@yahoo.com


Noot redactie: Inspecteurs van de gemeente zijn oplettend bij dit soort werkzaamheden. Wat je ook moet weten, is dat je dezelfde soort voeg moet terugbrengen. Bij bewoners van de Oudegracht zijn de werkzaamheden stilgelegd omdat men verplicht werd een knipvoeg aan te brengen.


Ingezonden stuk
Uit de Binnenstadskrant nummer 5, 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


<< terug naar overzicht