Verlangen naar 13 maart

Na jarenlang plannen maken en bouwwerkzaamheden is het dan zover: het oude postkantoor op de Neude gaat geleidelijk aan weer open met als climax de opening van de nieuwe centrale bibliotheek op vrijdag 13 maart. Het pand gaat verder door het leven als Post Utrecht.

 

Op 28 oktober 2011 werd het hoofdpostkantoor gesloten, als laatste in Nederland. Handhaving was door de dalende omzet, gevolg van de opkomende digitale communicatie, financieel niet meer verantwoord. Het pand was al in 2008 verkocht aan projectontwikkelaar ASR Vastgoed. Die heeft er – na een eerdere opzet die mislukte - in overleg met de gemeente en andere betrokkenen een ambitieus plan voor gemaakt, met hulp van ontwerpbureau Rijnboutt, dat optreedt als ‘casco-architect’.

 

schermbieb© Post Utrecht

 

Het gebouw, een rijksmonument, dateert uit ca.1920 en is ontworpen door architect Joseph Crouwel, Het is gebouwd in de trant van de Amsterdamse School. De ornamenten van de hand van beeldhouwer Van den Eynde in het interieur zijn geïnspireerd op Egyptische en Assyrische kunst. Het oorspronkelijke ontwerp had een duidelijke voorkant met de publieksingang op de Neude en een onaantrekkelijke expeditie-toegang op de Oudegracht, waardoor het nogal ‘onhandig’ in de stedenbouwkundige structuur lag. De reden: het gebouw is een bijna één op één kopie van het iets oudere hoofdpostkantoor van Rotterdam (inmiddels ook een rijksmonument). Kenmerkend zijn verder de hoge centrale hal met een gewelf met uit verglaasde bakstenen opgetrokken bogen en de grote klok van keramiek. Deze mooie hal blijft het hart van het pand in zijn nieuwe functie.

 

Hele puzzel
Architect Frederik Vermeesch van Rijnboutt: ‘Het oorspronkelijke plan om er winkels, horeca en een hotel te vestigen werd ingehaald door de realiteit. Na het afschieten van het plan voor de ‘Bieb++’ op het Smakkelaarsveld was de bibliotheek op zoek naar een andere locatie. Toen de directeur zei dat hij wel oren had naar dit gebouw, hebben wij onderzocht of dat mogelijk was. Het zou toch prachtig zijn: een stadsstudiezaal in de grote kap met zicht over het stadslandschap van Utrecht. Het gebouw zou wat meer ‘open’ kunnen worden gemaakt en meer publiekstoegankelijk. Logistiek was het nog een hele puzzel, maar uiteindelijk was er voldoende vertrouwen bij de bibliotheek om verder met de plannen te gaan. Voor het interieur van de bibliotheek werd Zecc Architecten uit Utrecht aangetrokken (zie aanstaand artikel).’

Door de herbestemming van het gebouw krijgt het meerdere functies en ‘gezichten’. De ingang op de Neude, met zijn ooit door de Utrechtse burgerij geschonken leeuwenbeelden, blijft belangrijk en leidt dus naar de bibliotheek. Aan de Oudegrachtzijde is een nieuwe moderne uitbreiding gekomen. Vermeesch: ‘Oorspronkelijk hadden wij een glazen kas bedacht. Toen bekend werd dat de bibliotheek in het gebouw zou komen, stelde dat andere eisen aan de nieuwe gevel. Wij hebben toen, in overleg met de Rijksdienst Cultureel Erfgoed, Monumentenzorg Utrecht en de Commissie voor Welstand en Monumenten, gezocht naar een gevel met een connectie met het bestaande gebouw. Dat is terug te vinden in de vormtaal, de geleding en het materiaal. Zo is er bijvoorbeeld veel keramiek toegepast, in dit geval van De Koninklijke Tichelaar uit Makkum.’  

      

Alzijdig
Eind december, tijdens het gesprek met de architect, was het een drukte van belang in en rond het oude postkantoor. Bouwvakkers, timmerlieden, en installateurs lopen af en aan. Delen zijn tijdelijk afgesloten en het valt niet mee om je weg te vinden naar alle verdiepingen. Rondom het gebouw wordt de laatste hand gelegd aan de nieuwe bestrating.

Vermeesch: ‘Behalve de hoofdingang voor de bibliotheek op de Neude komen er op de Oudegracht vier entrees voor winkels (w.o. Beversport, lifestylewinkel Söstrene Grene, en boekhandel Broese – red.) zodat het daar veel levendiger wordt dan voorheen. In de Potterstraat komen de ingangen voor de in het souterrain gelegen ‘foodcourt’ (Albert Heijn – red.) en voor een café (café Meneer Potter – red.). Het gebouw is dus ‘alzijdig’ geworden. Ook zal het bijna helemaal publiekstoegankelijk zijn met de stadsbibliotheek als centrale ontmoetingsplek. Vanaf de Neude is een grote fietsenstalling bereikbaar (700 fietsen) De aan- en afvoer van goederen gebeurt voor alle gebruikers via de Drakenburgstraat, waar een laad- en losplaats is gemaakt’. Het gebouw is duurzamer geworden door aansluiting op de stadsverwarming, zonwering en allerlei isolatiemaatregelen. Op dit moment wordt gekeken of er een Culturele Zondag kan worden gekoppeld aan de opening van Post Utrecht.

 

Uit de Binnenstadskrant nr. 1, 2020. 
Tekst door Ton Verweij.


<< terug naar overzicht