Puzzelen op het Smakkelaarsveld

‘In het oog van de orkaan’ heet het plan dat ontwikkelaar Lingotto uit Amsterdam op het Smakkelaarsveld gaat uitvoeren. Het moet een rustig stukje stad worden te midden van al het verkeer dat er langs en onderdoor gaat.

 

Het plan bestaat uit drie woongebouwen aan een hellend park, dat een intiem karakter moet krijgen. Lingotto zegt veel aandacht te besteden aan biodiversiteit, diervriendelijk bouwen en waterberging. De menselijke maat is, zo wordt gesteld, in de ontwerpen leidend.

 

De ontwikkelaar heeft op eigen initiatief zogenaamde ‘dwarsliggers’ in de stad gevraagd kritisch mee te denken. Onder hen Colin Benders (Kyteman) en Lara Simons van het Utrechtse Bureau Brick, Makelaars van de Tussentijd. Lara: ‘Wij hebben gepleit voor 24 uur levendigheid en meer doorkijkjes, zodat er een zekere sociale controle is als je ’s nachts weer uit de Binnenstad fietst richting Lombok. In een van de eerste ontwerpen waren blinde muren opgenomen waar je langs zou fietsen, die zijn nu vervangen door glas. En ik vond het belangrijk dat je meteen nadat je onder de spoortunnel door komt het gevoel hebt dat je in de stad bent, en niet pas bij TivoliVredenburg.’

 

Tegenhanger
De betrokkenen bij Lingotto’s opdracht, architectenbureau Studioninedots en landschapsarchitecten ZUS, moesten lang puzzelen om alle randvoorwaarden en wensen in één ontwerp te passen.

 

De opdracht was om het Smakkelaarsveld voor iedereen aantrekkelijk en toegankelijk te maken, en dat op de plaats waar de HOV-baan zich verdicht om onder het spoor door te gaan. ‘Het Binnenstadslandschap gaat hier nu over in een glooiend park, als tegenhanger van de hectische omgeving.’

 

Op het Smakkelaarsveld wordt de Leidsche Rijn doorgetrokken. Er komt een kleine haven. Het groene parkdak van het woongebouw aan het water is openbaar toegankelijk. Onder de grond komen geluidsluwe kamers voor sociaal-culturele activiteiten. Boven, in het midden van het parkgroen, ligt een horecapaviljoen met terras en daarvoor een ‘speelkamer’ voor kinderen.

 

Artist impression © LingottoArtist impression © Lingotto


Zon en schaduw

De stedenbouwkundige lijnen uit de directe omgeving waren uitgangspunt bij het ontwerpen. Daaruit kwam een basisvorm tevoorschijn, een wigvorm. De computer rekende uit hoeveel zon en schaduw er in verschillende jaargetijden tussen de bebouwing komt. Bij de beplanting wordt daarmee rekening gehouden.

 

De drie van elkaar losstaande gebouwen krijgen optimale geluidswering, wat ook wel nodig is. De woningen zijn tweezijdig georiënteerd en varieren in grootte en vorm. Ze hebben bijna allemaal een gevel aan de luwe parkzijde met zicht op het groen. Het streven is twintig procent middenhuur, de rest zit erboven.

 

Drie bruggen
De kosten voor de ontwikkeling van het Smakkelaarspark worden gedekt uit de opbrengsten van de bebouwing. De gemeente draagt de grond voor tien jaar in erfpacht over aan Lingotto. De ontwikkelaar maakt de grond bouwrijp, trekt de Leidsche Rijn door en overkapt de HOV-baan. Hij blijft verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van de openbare ruimten in het park, de openbare daktuinen van het woongebouw en de programmering van de parkkelder.

 

Na een periode van tien jaar gaan het eigendom en het beheer van het park terug naar de gemeente. Met drie bruggen is het Smakkelaarspark, dat in 2022 klaar zal zijn, van alle kanten bereikbaar vanuit de omgeving. De bedoeling is dat je in het intieme stadslandschap de 170.000 passanten op Utrecht Centraal en de 25.000 fietsers die per dag voorbijkomen, makkelijk vergeet. •

 

Geschreven door Elaine Vis.
Uit de Binnenstadskrant nummer 5, 2018.


<< terug naar overzicht