Open Dom

Achter de schermen lijkt de Domkerk op een geoliede machine. Er zijn verschillende actieve groepjes vrijwilligers: voor het Dom-Café, de DomShop en de ontvangstbalie. Bovendien is er een educatieve dienst die bezoekers rondleidt en programma’s voor scholen organiseert. Een groep kosters verleent hand- en spandiensten. De kerkenraad en vrijwilligers geven vorm aan de speciale rondleidingen en lezingen en de deelname aan Culturele Zondag of aan bijvoorbeeld het Midzomergrachtenfestival. Alleen de predikant, de cantor, de organist en de koster/beheerder van de Open Dom worden betaald.


Dankzij de dagelijkse openstelling en de culturele activiteiten heeft de grootste protestantse kerk van Utrecht een bijzonder profiel. De kerkenraad koestert zijn geloofsgemeenschap, maar kiest ook voor een kerk in dienst van de stad. Sinds 1986, na een grote restauratie, is de Domkerk zeven dagen per week open. 180 vrijwilligers heten 385.000 bezoekers per jaar welkom.

 

Van verre
‘Vrijwilligers in de Dom zijn niet per se religieus of lid van de geloofsgemeenschap, maar wel verbonden met het gebouw en met elkaar,’ zegt Bram Schriever. Toen hij 25 jaar geleden in Utrecht kwam wonen, meldde hij zich bij de Domkerk. Inmiddels is hij voorzitter van het vrijwilligersoverleg, doet de pr en is voorzitter van Stichting Vrienden van de Domkerk. De vrijwilligers komen van heinde en verre: uit Ede, Woerden of Hilversum. Over het algemeen zijn ze wat ouder, aan het eind van hun carrière. Maar er zijn ook dertigers. De oudste is in de negentig. Sommigen zijn vanaf 1986 betrokken bij de Open Dom. Ze kregen allemaal een opleiding, want elke afdeling heeft een eigen expertise.

 

Kaarsje
Een kerkgebouw heeft een museale functie. Ernst van Keulen heeft een baan bij het Scheepvaartmuseum Amsterdam en is in het weekend rondleider in de Domkerk. Ook is hij werkzaam bij de educatieve dienst. Hij zegt: ‘Niets is zo veranderlijk als geschiedenis, daarom moet je wel scherp blijven. Soms is er een wetenschappelijk onderzoek naar een beeld of iets onder de grond en dan moet je de informatie bijstellen. Ik dacht altijd: geschiedenis is geweest, dus dat blijft wel.’

 

Rondleider Ernst van Keulen en Heleen Hulscher van de Domshop © Saar Rypkema 

 

Restauraties en onderhoud kosten bergen geld. De DomShop, het café en de verkoop van kaarsen leveren inkomsten op. Per jaar worden duizenden kaarsen gebrand. Als er iets ergs gebeurt, zoals een terroristische aanslag, zijn het er nog meer. ‘Als er zoiets gebeurt, zorgen we natuurlijk dat we open zijn. Dan trommelen we vrijwilligers op die ook buiten de gangbare tijden de Dom openhouden. We zijn in eerste instantie een kerk met een kerkgemeenschap. Maar we willen wel dat de Dom open is voor iedereen, altijd.’

 

Yogamatje
Ernst van Keulen is vanaf 1986, toen hij student sociale geografie was, betrokken bij de Open Dom. ‘Deze gemeenschap zorgt voor elkaar, dat spreekt mij aan. En er kan veel als je het er op het juiste moment inschuift. Voor een opening ben ik met yogamatjes in de weer geweest zodat je liggend naar boven kon kijken.’ Hij vervolgt: ‘Onze bezoekers zijn leuk en inspirerend. Al heel snel komen levensvragen aan bod. Per maand voer ik zeker zes inhoudelijke gesprekken.’ De Domkerk werkt samen met het Catharijneconvent. Soms zit Ernst daar in bespreking als vrijwilliger en soms betaald vanuit het Scheepvaartmuseum.

Veel kennis nodig
De verantwoordelijke voor de DomShop is sinds twee jaar Heleen Hulscher. Zij stuurt zestien mensen aan. Heleen was al lid van de kerkgemeenschap. ‘Op zondag zit ik intens te luisteren tijdens de dienst en sinds twee jaar ben ik door de week intensief met de winkel bezig.’ Heleen is verantwoordelijk voor in- en verkoop, het financiële plaatje en de bezetting van de DomShop.‘Ik heb geen vaste tijden, maar weet wat ik moet doen. Er is veel kennis nodig om de winkel gezond te houden, zowel financieel als organisatorisch. Ik kan wel voor een miljoen inkopen, maar het moet wel terugverdiend worden.’

 

Engelen
Zowel Ernst als Heleen zegt dat vrijwilligerswerk in een kerk anders is dan in een museum. Heleen: ‘Er zit meestal een verhaal achter als iemand iets koopt. Een klant is hier een andere klant dan in een gewone winkel. Iemand koopt iets voor zijn oma die op sterven ligt en opeens heb je een gesprek over engelen.’ Theologisch geïnteresseerden komen net verschenen boeken kopen. Toeristen willen iets in de tas meenemen wat niet in de koffer past. Voor Heleen is het zoeken naar de juiste balans in het aanbod. Aanbod met inhoud. Met jaarlijks honderdduizenden bezoekers van de Domkerk kan de winkel niet leeg zijn.

 

Vrijwilliger worden in de Domkerk? Mail dan naar secretariaat@domkerk.nl.•

 

Uit de Binnenstadskrant nummer 3, 2017.
Geschreven door Elaine Vis.


<< terug naar overzicht