Niet alleen rozengeur in binnenstad

Utrecht mag dan tegenwoordig een leuke gezellige stad zijn, het is niet allemaal rozengeur. Het alcoholgebruik ligt bij de Binnenstadsbewoners hoog, er zijn nogal wat psychische problemen, er is veel eenzaamheid en het aantal geslachtsziekten stijgt. Het zijn de uitkomsten van een onderzoek van medewerkers van het UMC Utrecht Julius Centrum voor gezondheidswetenschappen en eerstelijnsgeneeskunde. De resultaten zijn begin november besproken met de huisartsen in de Binnenstad en vertegenwoordigers van gemeente, welzijnswerk, buurtteams en GGZ.

Overigens is de gezondheid van de Binnenstadsbewoners in het algemeen redelijk. 84 procent ervaart zijn gezondheid als goed tot zeer goed; in de stad als geheel is dat 77 procent. De positieve score in de Binnenstad is begrijpelijk, omdat hier veel goed opgeleide jongvolwassenen wonen.

 

De leeftijdscategorie van 18 tot 34 jaar springt eruit. Dat zijn dus niet alleen studenten, maar ook afgestudeerden en expats. Opvallend is het aandeel van westerse allochtonen, zoals Grieken, Spanjaarden en Italianen, constateert Jaap van der Laan, huisarts bij het Gezondheidscentrum Binnenstad op de Van Asch van Wijckskade. ‘Alle landen waar het slecht gaat met de werkgelegenheid, zijn hier goed vertegenwoordigd. Er lijkt een braindrain vanuit Zuid-Europa gaande. Het gaat ook wel om mensen die in Amsterdam werken, maar daar geen woonruimte kunnen vinden.’

 

Huidziektes (eczeem) en aandoeningen van de luchtwegen staan met stip bovenaan op de lijst van klachten van de bewoners. ‘Maar dat is al jaren zo’, weet Van der Laan. ‘Het is hier al iets verbeterd, omdat de gemeente gelukkig de oude diesels uit de Binnenstad weert.’

 

Huisarts Jaap van der Laan zegt Meer slaapproblemen in de Binnenstad © Gerard ArninkhofHuisarts Jaap van der Laan zegt: Meer slaapproblemen in de Binnenstad © Gerard Arninkhof

 

Slaapproblemen
Opvallend is de hoge score van psychische klachten: depressie, angst en vooral slapeloosheid. Het is bekend dat steden als een magneet werken op psychiatrische patiënten. Van der Laan: ‘De grote steden zijn anoniemer en daardoor voor veel mensen veiliger.’ Ook zijn hier meer voorzieningen. Bovendien is het al jaren rijksbeleid om psychiatrische patiënten niet meer ‘op te sluiten’ in grote instellingen in de bossen, maar ze geïntegreerd in de samenleving te laten wonen. Dat gaat niet altijd vlekkeloos.’

 

Opmerkelijk is dat bijna vier procent van de volwassenen, en in iets mindere mate de jeugd, in de Binnenstad slaapproblemen heeft. In Utrecht-Oost, dat op veel punten eenzelfde beeld vertoont als de Binnenstad, is daarvan geen sprake. Een heldere verklaring voor dit verschil is er nog niet. Zou het te maken kunnen hebben met het oprukken van het horecavertier?

 

Overigens leidt overmatig alcoholgebruik ook tot slaapproblemen. Bij liefst 34 procent van de Binnenstadsbewoners is sprake van overmatig alcoholgebruik; in Utrecht-Oost kijkt 33 procent te diep in het glaasje. In de rest van de stad is dat slechts 22 procent.

 

Condoomgebruik
Ondanks al die gezelligheid kampt 35 procent van de bewoners met eenzaamheid; ook in UtrechtOost. Ze hebben geen mensen in hun omgeving met wie ze over hun problemen kunnen praten. ‘Dat hangt samen met de steeds verdergaande individualisering’, zegt Van der Laan. ‘Het aantrekkelijke van een stad is dat je niet zo op je vingers wordt gekeken. Maar dat heeft een keerzijde.’

 

En dan heeft alle gezelligheid ook nog een ander venijnig staartje. Het aantal geslachtsziekten neemt toe. In de Binnenstad heeft vijf procent van de ondervraagden last van die naweeën; in UtrechtOost en de rest van de stad is dat ‘slechts’ drie procent. Van der Laan: ‘De jeugd wordt slordiger in condoomgebruik. Ze denken: als ik iets oploop, kan de dokter dat wel oplossen. We overwegen nu om samen met de studentenverenigingen een preventieprogramma te ontwikkelen. Maar eigenlijk is dat een zaak van de GGD. Voor ons is dat een taakverzwaring en we doen al veel aan preventie op het gebied van diabetes, hart- en vaatziekten, longproblemen en eenzaamheid. We kunnen niet alles aanpakken.’ •

 

Geschreven door Bert Determeijer.
Uit de Binnenstadskrant nummer 1, 2019.


<< terug naar overzicht