Leefbaar... wat is dat?

Het wordt niks. De wijkraad schakelt een wetenschapper in om het begrip ‘leefbaar’ helder te maken. Ze wil eindelijk duidelijkheid. Als de gemeente het heeft over ‘een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid’, wat wordt dan precies bedoeld?

De wetenschapper zal de wijkraad niet veel verder kunnen helpen. Want wat leefbaar is voor de één, is dat helemaal niet voor de ander. Studenten bijvoorbeeld ervaren het heel anders dan gezinnen met kinderen. Levendigheid en leefbaarheid kunnen daarom ook nooit in balans zijn, net zo min als appels en pakken tomatensap. De gemeente wil meer reuring, meer toerisme, meer horeca, veel evenementen, meer eenheden voor starters en studenten. Maar zij wil niet de halve Binnenstad over zich heen krijgen. En dus gaat het om de vraag tot welk punt je zonder al te veel problemen het woon- en leefklimaat onder druk kunt zetten. Dat punt, dat is dan de balans.


De Werkgroep Herstel Leefbaarheid Oude Stadswijken, die enorm bijdroeg aan de wederopstanding van de Binnenstad in de laatste decennia van de vorige eeuw, bestaat niet meer, evenmin als de partij Leefbaar Utrecht (in de gloriejaren veertien zetels in de gemeenteraad, drie wethouders). Maar hun oud-leden weten vast nog wel wat ze destijds onder dat ‘leefbaar’ verstonden en misschien nog steeds verstaan.

Victor Oldenborg, die nog vier jaar lang in zijn eentje in de gemeenteraad het vaandel van zijn – verdampende – partij hooghield, zegt: ‘Nou ja, Leefbaar Hilversum van Jan Nagel was een succes. Henk Westbroek en Jan zaten allebei bij de VARA. Henk nam het gewoon over.’


Wat betreft de zogenaamde balans zegt hij: ‘Je moet als gemeente goed nadenken tot hoever je wilt gaan. Terug kan nooit.’

 

Ecologie
Het waren biologiestudenten die Herstel Leefbaarheid oprichtten. Bert Maes was een van hen. Hij zegt: ‘We stonden perplex van de plannen van de gemeente: grote doorbraken door de Binnenstad, flatgebouwen op het Domplein. We vonden dat we daartegen in actie moesten komen. Als biologen benaderden we de stad vanuit de ecologie. Het is net als in de natuur: hoe meer variatie, hoe leefbaarder.’ Het bleef niet bij biologen. Ook uit andere vakgebieden werden keien van mensen lid. ‘We produceerden tientallen rapporten. Dat waren toen goede communicatiemiddelen. Het was nog de tijd waarin je de gemeente met argumenten kon overtuigen.’


Het belangrijkste punt van de politieke partij Leefbaar Utrecht was: meer invloed van de bewoners en de ondernemers op het beleid, terug naar het gesprek bij de dorpspomp, de verantwoordelijkheid bij de burgers leggen. Een van haar initiatieven was de oprichting van de wijkraden. De stad moest schoon, heel en veilig zijn. Vraag aan Oldenborg: ‘Moet je er ’s nachts ook rustig kunnen slapen?’ Antwoord: ‘Ik vrees dat dat op sommige plekken niet gaat.’

 
Mondjesmaat
Leefbaar Utrecht werd ‘de cafépartij’ genoemd omdat zeker drie prominente leden belangen in die sector hadden. Maar tot verbazing van velen mocht de horeca slechts zeer mondjesmaat worden uitgebreid.


Volgens Bert Maes is het simpel: als de gemeente alle regels handhaaft en zich houdt aan de bestemmingsplannen is er in de Binnenstad qua leefbaarheid weinig aan de hand. Maar dat doet ze niet. Met van alles wordt de hand gelicht; handhaving heeft geen prioriteit. Op allerlei plaatsen in de Binnenstad gebeuren dingen die bedreigend zijn voor de bewoners. Ze kunnen daartegen actie ondernemen, eventueel met behulp van dure advocaten, maar het resultaat staat niet vast. Maes ziet het ervan komen dat in sommige delen van de Binnenstad straks geen gezinnen meer wonen.


Oldenborg: ‘Stel dat de Binnenstad helemaal leeg is, dat er nog niemand woont, dan zou ik hem als gemeente vullen met uitsluitend studenten. Dan weet je dat je weinig klachten krijgt.’


Van de Omgevingswet, die allerlei andere wetten gaat vervangen en alles makkelijker moet maken, verwacht hij voor de Binnenstad weinig goeds. ‘Het wordt dan voor de gemeente verdomd moeilijk om zelf nog regels te stellen.’




Jaarlijkse traditie: ‘De Kleine Grachtendrive’ op de werf van de Oudegracht

 



Een spelletje schaak op je werf. Oudegrachtbewoners
Sytse en Bernadette doen het regelmatig

 



Op het Lepelenburg is het niet al te druk.
De frisbee vliegt vrijuit

 


Maaltijd tijdens het buurtfeest in de Zeven Steegjes


 

Ze noemen zich de Utrecht Urban Sketchers. De leden komen om de
paar weken bij elkaar om aan de slag te gaan met papier en pen of verf

 


Medewerkers van een toeristisch bedrijf uit Duitsland picknicken met nasi rames

 

 

Uit de Binnenstadskrant nummer 4 2017

Geschreven door Onno Reichwein en Dick Franssen 
Fotografie Gerard Arninkhof

 

 

 


<< terug naar overzicht