Bewonersparticipatie

Hoe staat het met de bewonersparticipatie in Utrecht!?

 

‘Veel gemeenten zoeken naar nieuwe vormen om burgers bij beleid te betrekken’, schrijft de Volkskrant op 8 maart 2018. Ook in Utrecht is dat het geval. ‘De afgelopen vier jaar hebben bij zowel de raad als het college participatie, initiatief en Utrecht maken we samen hoog op de agenda gestaan’, schrijft het college van burgemeester en wethouders op 26 januari 2018 aan de gemeenteraad. De brief wordt als volgt afgesloten: ‘Wij zijn trots op wat we met elkaar hebben bereikt en op de stappen die zijn gezet richting een vernieuwde samenwerking tussen de stad, haar inwoners en de gemeente.’ Is deze trots gepast?


Wat is participatie?

Bij participatie betrekt de gemeente andere partijen, zoals bewoners, bij het plannen en realiseren van veranderingen. Bij bewonersparticipatie gaat het daarbij om de leefbaarheid van de woonomgeving. Van belang is dat de gemeente de andere partijen betrekt op basis van gelijkwaardigheid en dat de werkwijze en de spelregels ook gezamenlijk worden bepaald. Het initiatief tot een concrete verandering hoeft ook zeker niet bij de gemeente zelf te liggen. Bewonersparticipatie is dus meer dan inspraak, waarbij bewoners hun mening kunnen geven over hun onderwerp en de gemeente hen (als het goed is) informeert hoe dit bij de besluitvorming wordt betrokken. En inspraak is weer meer dan communicatie waarbij de gemeente bewoners tijdig en adequaat informeert over hun plannen. De brief van het college gaat niet alleen over participatie, maar ook over vormen van inspraak en communicatie, zoals stadsgesprekken en debatten. Hoe dan ook, er zijn in Utrecht wel degelijk geslaagde voorbeelden van participatie. Veelal betreft dit relatief kleinschalige veranderingen, zoals de verbetering van het hofje Magdalenastraat/Keukenstraat.


De rol van wijkraden

Begin 2017 is de gemeente gestart met vernieuwing van participatie. Wijkraden werden uitgenodigd om bij te dragen door in een vroeg stadium mee te denken over een goede inrichting van het participatieproces. Tien wijkprojecten zouden hiervoor worden opgezet.


Dit proces is in december geëvalueerd door de wijkraadvoorzitters. Hun conclusie is dat dit proces geen succes is geworden: de keuze van de projecten is niet goed verlopen, er was onvoldoende tijd voor betrokkenheid van bewoners, de rol van de wijkraden is niet uit de verf gekomen. Breed was de vraag naar een meer vernieuwende aanpak en aandacht voor de noodzakelijke veranderingen in de gemeentelijke organisatie.


Dit alles zien we niet terug in de hierboven genoemde brief van de gemeente; voor zover deze is gebaseerd op een evaluatie heeft deze buiten de wijkraden en bewoners plaatsgevonden.


Dit is curieus vanwege het onderwerp ‘participatie’, maar ook vanuit de invalshoek inspraak of communicatie zijn hier vragen bij te stellen.

Hoe nu verder?
Voor een verbetering van het participatieproces is in de eerste plaats een gezamenlijke evaluatie van gemeente, wijkraden en bewoners gewenst. Een aantal in goed overleg gekozen concrete proefprojecten kan vervolgens bijdragen aan een verbetering van het proces. Om een reële kans op succes te hebben moeten deze projecten:

• actueel zijn;
• zodanig breed zijn dat ze meerdere terreinen van gemeentelijk beleid beslaan (bijv. handhaving, verkeer, veiligheid);
• plaatsvinden in een concreet gebied;
• hun basis vinden in activiteiten van actieve bewonersgroepen, die bereid zijn te investeren in het project. De bewoners en de wijkraad definiëren samen met de gemeente en eventuele andere partners de spelregels en werkwijze.


De wijkraad Binnenstad had in 2017 een voorstel voor een participatieproject over de opheffing van straatpaarkeerplaatsen, maar al snel bleek dat dit politiek geheel dichtgetimmerd was. In 2018 wil de wijkraad een nieuwe poging voor een project wagen en een aantal voorstellen hiertoe bespreken. En intussen moet de gemeente natuurlijk de bewoners adequaat betrekken bij de vormgeving van andere, door de gemeente beoogde, concrete veranderingen. Met name de discussie over het horecabeleid, die voor veel beroering heeft gezorgd onder de Binnenstadsbewoners, geeft hiervoor een goed aanknopingspunt. •


Geschreven door Bas Savenije, Voorzitter Wijkraad Binnenstad.
Uit de Binnenstadskrant nummer 2, 2018.


<< terug naar overzicht