Attributen eredienst

Bijna elke religie kent ze: bijzondere voorwerpen die een centrale rol vervullen in de eredienst. Ze zijn zo ongeveer heilig en worden dus met grote eerbied volgens eeuwenoude tradities behandeld. Gerard Arninkhof ging op zoek naar die attributen bij kerkgenootschappen in de Binnenstad. Hij kwam daarbij op niet-alledaagse plekken.

 

 

 


1. JOODS LIBERAAL

Met veel respect haalt voorzanger Moshé Lewkowitz (rechts), geholpen door Max Samson, de thorarollen tevoorschijn in de synagoge van de Liberaal-Joodse gemeente in het Museumkwartier. Want die rollen zijn het belangrijkste bezit van de gemeente. Ze zijn met de hand geschreven op perkament en bevatten de eerste vijf boeken uit het Oude Testament (de Pentateuch). Die boeken vormen de grondslag voor de Joodse godsdienst. Tijdens de dienst moet er foutloos uit die gebedsrollen gereciteerd worden. Dat is moeilijk. Want er staan geen medeklinkers in de tekst en ook geen zangaanduidingen. Dus er is veel studie nodig om dat goed te doen. •

 

 


2. GRIEKS ORTHODOX

In alle Grieks-orthodoxe kerken nemen iconen een overheersende plek in, ook in de kerk aan de Springweg, de Verkondiging aan de Moeder Godskerk. Het begint al bij het binnenkomen van de kerk: de gelovigen kussen een voor een de iconen die daarvoor klaarliggen. Georgios Perris is al zestien jaar de priester van deze kerk, die ooit is opgericht voor de zielzorg van de Griekse gastarbeiders. En het is nog steeds een drukbezochte kerk, ook omdat er in Utrecht inmiddels honderden jonge Grieken studeren, die de economische malaise in hun land ontvlucht zijn. De hele kerk hangt vol iconen: allemaal volgens een vast patroon op hout geschilderde afbeeldingen van heiligen of religieuze figuren. ‘Die afbeeldingen zijn een voorbeeld voor onze gelovigen. Ze zien een heilige afgebeeld en weten dat ze het goede moeten doen om ook heilig te worden,’ zegt Perris in de rijkversierde kerk. •

 

 


 

3. WAALSE KERK

In de eeuwenoude Pieterskerk zetelt de Waalse Kerk, een genootschap dat stamt uit de tijd dat Franse protestanten met tienduizenden naar het noorden vluchtten om te ontkomen aan vervolging. In de kerk is Frans nog steeds de voertaal. Het is een protestante kerk. Dus is het een en al soberheid. Van attributen is geen sprake. Of het zou de preekstoel moeten zijn met daarop teksten in het Frans. Want de zondagse preek van dominee Michel Badry én het lezen van de Bijbel, daarom draait het. Zonder franje, maar wel in het Frans. •

 

 

 
4. KATHEDRAAL

Pastoor A. Huitink heeft in zijn St. Catharina-kathedraal een collectie attributen waar je u tegen zegt. Het rooms-katholieke geloof kent er méér dan menige andere godsdienst. Huitink laat er op verzoek van de fotograaf eentje zien: het wierookvat. Dat wordt vooral gebruikt tijdens de missen op zondag. Geurige stoffen worden op een gloeiend kooltje gelegd. Door te zwaaien komt er meer rook en verspreidt zich een bijzondere geur in de kerk. Op die manier wordt eer bewezen aan het altaar, waar de heilige mis wordt opgedragen. •

 

Uit de Binnenstadskrant nummer 3, 2017.

Geschreven door Gerard Arninkhof
Fotografie Gerard Arninkhof


<< terug naar overzicht