Fietsverbod tijdens en na Corona

14 juli 2020
door Onno Reichwein

 

Zaterdag 27 juni schoof er een Wijkbericht in mijn brievenbus. Er stond dat ik vanwege corona per direct niet meer mocht fietsen in een groot deel van de Binnenstad. Vooralsnog tot begin september, maar vanwege verwachte verkeerstoename werd daarna elders de mogelijkheid open gelaten om ook na de coronacrisis het verbod te handhaven.

 

Fietsgevaar
Ik schrok. Ik fietser corona veroorzaken? Bewegen in de buitenlucht gevaarlijker dan opgepropt in het OV met niet werkend mondkapje? Gevaarlijker dan huishoudens naast elkaar in de horeca? Gevaarlijker nog dan prostitutie? Een fietsverbod is radicaal, maar noodzakelijk offer ter voorkoming van corona. Peter van Bekkum (Fietsersbond) stelt gerust: ‘de Gemeente ziet fietsers niet als dé coronaveroorzakers.’.


De Gemeente geeft met de coronacrisis versneld nog meer openbare ruimte -  voetpaden en pleinen – aan de horeca voor terras(uitbreiding). Door privatisering van voetpaden en pleinen moeten voetgangers vaker over de rijweg lopen. Om de 1,5 meter afstand te garanderen moeten fietsers weg van de rijweg.

 

schermonnovoetHandhaver Sjoerd Taekema. De foto is genomen vanaf de Smeebrug
op de hoek Oudegracht Korte Smeestraat. Foto door Onno Reichwein.

 

Vanaf maandag 6 juli werd de Binnenstad ook doordeweeks afgegrendeld. Tientallen ordehandhavers in gele pakken maakten stopgebaren, soms onder de uitroep: ‘corona’. Glurend vanaf de randen van het afgegrendelde gebied, zag ik daarbinnen telkens geen of hooguit kleine groepjes voetgangers. Met miezerige regen de troosteloze aanblik van een stad in crisis, bij doorbrekende zonnestralen niet minder onheilspellend.


Ritueel opofferen
Dit fietsverbod blijkt ineffectief en onnodig. Maar wat moeten we doen zolang weinig weten van corona en hoe het af te wenden? Ritueel offeren is een manier er mee om te gaan. Fietsers zijn een ideale zondebok. Anders dan te ondersteunen horeca en andere middenstand, lijken ze van weinig economisch belang. Helemaal niet als ze de wandelende – soms wankelende - horecabezoekers in de wielen rijden.


Veel van mijn boodschappen deed ik spontaan met de fiets door de Binnenstad  – ook grote, want ik heb ruime fietstassen. Soms een terrasje, als ik een bekende zag, of ik fietste bij vrienden langs. Nu ik moet lopen of omfietsen doe ik dat minder. Ik zie op tegen thuisdrinken en ‘online’ winkelen. Weten Gemeente en middenstand hoeveel fietsers, al dan niet hier wonend, door de Binnenstad rijden en hoeveel ze dan consumeren?


In tijden van coronacrisis moeten - al dan niet rituele - offers gebracht worden. Maar onder dat mom fietsers voorgoed uit de Binnenstad verbannen is misbruik. Dat vermindert niet alleen draagvlak voor coronamaatregelen. Propageren van Utrecht als fietsvriendelijkste stad ter wereld en suggereren dat Binnenstadbewoners de toekomstige leefomgeving van 2040 kunnen bepalen, krijgen zo de schijn van hypocrisie.

 

Gedeelde ruimte
Binnenstadbewoners en fietsers zullen nog meer (openbare) ruimte moeten inleveren vanwege het economisch belang dat de wandelende winkel- en horecabezoeker vertegenwoordigt. Steeds meer verschillende verkeersstromen en belangen zullen elkaar in beperkte ruimte en tijd gaan kruisen en soms botsen.


Een creatieve invulling van het concept ‘gedeelde ruimte’ is beter dan dit fietsverbod. Waarom niet met moderne techniek op drukke tijden en plaatsen meten, reguleren en verleiden in plaats van verbieden? Ik zal graag rekening houden met anderen - afstand houden, vaart minderen, afstappen, desnoods omfietsen - als ik mijn vrijheid maar mag behouden. •



<< terug naar overzicht